| |
Lễ hội cầu trâu ở Hương Nha, Phú Thọ
Làng Hương Nha nằm ở huyện Tam Nông, hữu ngạn sông Hồng, cách Đền Hùng
chưa đầy 10km về phía tây nam. Tương truyền vào nửa đầu thế kỷ thứ nhất
sau Công nguyên, Tô Định sang đánh nước ta, lúc đó ở châu Đại Man có
người con gái tên gọi là Xuân Nương tài sắc vẹn toàn, thùy mị, nết na,
tinh thông vơ nghệ, viết chữ, tính toán đều giỏi, lại có đức độ, các bậc
"tu mi nam tử" không ai sánh kịp. Cha mẹ mất sớm, anh trai bị Tô Định
sát hại, trong ḷng căm giận, nàng nguyện báo thù nhà. Nàng cắt tóc giả
làm ni cô đi đến các phủ, huyện để chiêu tập binh hùng tướng mạnh. Hai
Bà Trưng nghe tiếng Xuân Nương bèn truyền hịch nghênh đón về, lại cho
nàng thống lĩnh quân Nội thị nữ tốt bên tả.
Ngày nay, nhân dân trong vùng tổ chức lễ cầu trâu để tưởng nhớ công đức
của bà. Lễ cầu trâu được tổ chức vào ngày mồng 2 tháng giêng âm lịch
hằng năm để nhớ câu chuyện xưa nhân dân đă dâng trâu để Bà khao quân
tướng khi thắng trận trở về. Từ 20 tháng Chạp, dân làng đă họp bàn để
chọn mua trâu. Trâu phải là trâu đực béo khỏe. Người được nhận nuôi trâu
gọi là "chứa lềnh", nhất thiết phải ăn chay từ khi rước trâu về. Lán của
trâu phải làm bằng các vật liệu mới, mỗi buổi chiều, "chứa lềnh" phải
đem trâu ra bến tắm, sau đó tắm cho ḿnh. Đến 7 giờ tối ngày 2 tháng
Giêng, nhà "chứa lềnh" phải làm một cỗ gà và một cỗ chay gồm: củ mài,
mía ngọt, chè lam, chè kho, hoa quả và một hũ rượu mộng. Tối đến, dân
làng đến nhà "chứa lềnh" rước trâu ra đền Hạ (c̣n gọi là Miếu Ông) nơi
thờ thập bộ thần quan là những tướng sĩ khi nghe tin bà mất đă nhảy
xuống hồ trẫm ḿnh để chứng tỏ ḷng trung nghĩa. Trước khi làm lễ cầu
trâu, người ta đốt bên cạnh cột buộc trâu hai bó đuốc bằng nứa khô. Sau
đó, nhà sát trói trâu vào cọc bằng dây tre, rồi làm lễ mật khẩn xin âm
dương. Khi trâu ngă gục và chết, người dân đem lột da, chôn 4 cọc rồi
căng da trâu làm "nồi da nấu thịt", tái hiện cảnh mổ trâu khao quân của
nữ tướng Xuân Nương khi xưa. Người ta c̣n cắt 12 miếng thịt ngon ở bắp
làm 12 quả đài xinh để tế thần. Sáng mồng 3 âm lịch, người dân tổ chức
lễ "chạy chài". Lễ gồm có thịt và ḷng trâu đặt trên mâm tre. Sau đó nhà
sát đội ra bến Giếnh, trên đường về người dân thi nhau tranh cướp lễ vật.
Ai cướp được lễ vật th́ năm đó làm ăn phát đạt, con cháu thuận ḥa, gặp
nhiều may mắn.
Nguồn tin: Hà Nội mới
Lễ hội cầu trâu
Nguồn tin từ Du lịch Việt Nam kể về lễ hội này như sau:
Làng Hương Nha nằm ở huyện Tam Nông, hữu ngạn sông Hồng, cách Đền Hùng
chưa đầy 10km về phía tây nam. Tương truyền vào nửa đầu thế kỷ thứ nhất
sau Công nguyên, Tô Định sang đánh nước ta, lúc đó ở châu Đại Man có
người con gái tên gọi là Xuân Nương tài sắc vẹn toàn, thùy mị, nết na,
tinh thông vơ nghệ, viết chữ, tính toán đều giỏi, lại có đức độ, các bậc
"tu mi nam tử" không ai sánh kịp. Cha mẹ mất sớm, anh trai bị Tô Định
sát hại, trong ḷng căm giận, nàng nguyện báo thù nhà. Nàng cắt tóc giả
làm ni cô đi đến các phủ, huyện để chiêu tập binh hùng tướng mạnh. Hai
Bà Trưng nghe tiếng Xuân Nương bèn truyền hịch nghênh đón về, lại cho
nàng thống lĩnh quân Nội thị nữ tốt bên tả.
Ngày nay, nhân dân trong vùng tổ chức lễ cầu trâu để tưởng nhớ công đức
của bà. Lễ cầu trâu được tổ chức vào ngày mồng 2 tháng giêng âm lịch
hằng năm để nhớ câu chuyện xưa nhân dân đă dâng trâu để Bà khao quân
tướng khi thắng trận trở về. Từ 20 tháng Chạp, dân làng đă họp bàn để
chọn mua trâu. Trâu phải là trâu đực béo khỏe. Người được nhận nuôi trâu
gọi là "chứa lềnh", nhất thiết phải ăn chay từ khi rước trâu về. Lán của
trâu phải làm bằng các vật liệu mới, mỗi buổi chiều, "chứa lềnh" phải
đem trâu ra bến tắm, sau đó tắm cho ḿnh. Đến 7 giờ tối ngày 2 tháng
Giêng, nhà "chứa lềnh" phải làm một cỗ gà và một cỗ chay gồm: củ mài,
mía ngọt, chè lam, chè kho, hoa quả và một hũ rượu mộng. Tối đến, dân
làng đến nhà "chứa lềnh" rước trâu ra đền Hạ (c̣n gọi là Miếu Ông) nơi
thờ thập bộ thần quan là những tướng sĩ khi nghe tin bà mất đă nhảy
xuống hồ trẫm ḿnh để chứng tỏ ḷng trung nghĩa. Trước khi làm lễ cầu
trâu, người ta đốt bên cạnh cột buộc trâu hai bó đuốc bằng nứa khô. Sau
đó, nhà sát trói trâu vào cọc bằng dây tre, rồi làm lễ mật khẩn xin âm
dương. Khi trâu ngă gục và chết, người dân đem lột da, chôn 4 cọc rồi
căng da trâu làm "nồi da nấu thịt", tái hiện cảnh mổ trâu khao quân của
nữ tướng Xuân Nương khi xưa. Người ta c̣n cắt 12 miếng thịt ngon ở bắp
làm 12 quả đài xinh để tế thần. Sáng mồng 3 âm lịch, người dân tổ chức
lễ "chạy chài". Lễ gồm có thịt và ḷng trâu đặt trên mâm tre. Sau đó nhà
sát đội ra bến Giếnh, trên đường về người dân thi nhau tranh cướp lễ vật.
Ai cướp được lễ vật th́ năm đó làm ăn phát đạt, con cháu thuận ḥa, gặp
nhiều may mắn .
Nguồn tin: Du lịch Việt Nam
|
