| |
Hội mùa thu Lục Ðầu Giang tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo
 Từ ngày 15 đến 20
tháng tám âm lịch, hội mùa thu Kiếp Bạc mở to nhất xứ Ðông. Ðây là hội tưởng
nhớ đến người Anh hùng dân tộc Trần Hưng Ðạo.
Những vùng đất gắn
với tên tuổi danh tướng nhà Trần có ở nhiều nơi. Bên sông Hồng thuộc Lào Cai
có đền Thượng thờ Trần Hưng Ðạo. Từ các vùng Nam Ðịnh, Hà Nam, Thái Bình,
vào đến miền Trung và tận Nam Bộ, có biết bao nhiêu đền thờ Đức thánh Trần.
Nhưng "Tháng tám hội cha" ở Kiếp Bạc, Chí Linh vẫn là nhộn nhịp nhất.
Bến Kiếp Bạc mênh
mông sóng nước. Cái bằng lặng ngày thu bỗng trở nên náo nhiệt khi bước vào
ngày hội. Người ta trảy hội đền Kiếp Bạc bằng đường bộ từ Hà Nội theo đường
5A, từ Bắc Ninh theo đường 18 về Phả Lại và dọc đê sông Thương. Nhưng đường
thủy cuồn cuộn vui. Từ sông Ðuống xuôi dòng về Lục Ðầu Giang, có người của
xứ Đoài, có người đông bắc miền biển. Từng đoàn thuyền rồng treo cờ xí rực
rỡ. Ðoàn người trẩy hội trên sông theo từng đội. Náo nhiệt lắm. Chiêng trống
từng hồi theo nhịp chèo suốt dọc con sông. Nhịp hò khoan, hát đối, hò sông
nước và những tiếng trống thưởng cho một câu hát hay, làm dân đôi bờ cùng
vui. Bến thuyền Kiếp Bạc trở nên sầm uất với hàng trăm thuyền về đậu. Tưởng
như hơn 700 năm trước, tướng Trần Hưng Ðạo hội quân sau chiến thắng.
Ngày trên sông đông
vui. Ðêm về trên sông càng tưng bừng. Ðèn treo, hoa kết, mở hội hoa đăng
trong mấy ngày liền. Người ta thả đèn, thả những khúc chuối trên cắm nến và
vàng hoa. Ðèn mầu xanh mầu đỏ, nến sáng bập bùng, trôi nổi theo con sóng
xuôi về biển.
Ngày hội mùa thu có
lắm trò vui. Nhiều trò chơi như tái hiện một thời hào hùng của quân và dân
nhà Trần đánh giặc ngoại xâm giữ bền bờ cõi. Có năm người ta diễn tích trò
thủy chiến, thi bơi chải trên sông. Trên bờ, những xới vật sôi nổi, những
sân đấu võ nghệ thời Trần. Múa sư tử, múa lân tưng bừng. Trống thúc, chiêng
rền. Người trảy hội như sống trong không khí thượng võ của cha ông một thuở.
Còn nhiều trò diễn
hấp dẫn khác, có sự góp mặt của tài năng xứ bạn. Làn chèo đất Sơn Nam hạ,
Sơn Nam thượng. Màn quan họ Kinh Bắc. Rồi mùa rối cạn, múa rối nước. Rồi
xiếc thời nay, có năm thử tái hiện cả xiếc thời Trần, thời Lê.
|
Đền Kiếp Bạc
thờ Trần Hưng Đạo. |
Không chỉ xã Hưng
Ðạo nơi tọa lạc đền Kiếp Bạc, mà một dải đất thiêng Chí Linh, còn giữ bề nổi
và bề chìm trong lòng đất nhiều di tích gắn bó với các cuộc kháng chiến dưới
sự chỉ huy kiệt xuất của Trần Hưng Ðạo.
Cả một vùng Vạn
Kiếp mà Kiếp Bạc trở thành trung tâm lập phủ đệ và quân doanh làm phòng
tuyến chiến lược của Trần Hưng Ðạo giữ mặt đông bắc của đất nước.
Tháng tám mùa thu,
bốn phương trảy hội về đền Kiếp Bạc. Kiếp Bạc dựng trên một khu đất bằng
giữa thung lũng núi Rồng. Tam quan đền Kiếp Bạc như bức cuốn thư "Lưỡng long
chầu nguyệt" thật bề thế. Hai bên trụ là đôi câu đối ngợi ca:
Vạn Kiếp núi
lồng hình kiếm dựng
Lục Ðầu giang dậy tiếng quân reo
Đằng sau tam quan
là hàng chữ lớn: Non nước ấy ngàn thu.
Người xem hội, một
thoáng như trở về chốn cũ vườn xưa với những danh tướng, những binh sĩ đời
Trần. Ðền Kiếp Bạc nhìn ra con sông Thương (còn gọi là sông Lục Ðầu) đang cữ
hội mùa thu mong manh nắng và hoa lau đã tím trắng phất phơ đôi bờ.
Thời Trần, con sông
có tên gọi là Bình Than. Ði thuyền trên sông Bình Than, một thuở học trò còn
nhớ mãi chuyện lịch sử Hội nghị Bình Than (1282), rồi phòng tuyến Bình Than,
chiến thắng Vạn Kiếp nhấn chìm xác giặc. Giữa dòng, còn đó cồn cát dài 200
mét, dân gian gọi là Cồn Kiếm do Trần Hưng Ðạo để lại thành kiếm báu cho đời
sau giữ gìn Tổ quốc. Sau lưng đền Kiếp Bạc, là núi Trán Rồng sừng sững, bên
tả có núi Bắc Ðẩu, bên hữu là núi Nam Tào ba bề ôm lấy Kiếp Bạc, như vành
ngai hùng vĩ. Ðất chiến lược được tướng quân Trần Hưng Ðạo chọn, trở thành
trung tâm chỉ huy cuộc kháng chiến oanh liệt nhất trong thế kỷ thứ 13.
Nhiều địa danh nay
còn sống mãi qua bảy thế kỷ. Bãi Kiếm nơi luyện tập của binh sĩ. Hang Tiền,
hang Thóc nuôi quân, xưởng Gốm, xưởng Thuyền lo chuyện hậu cần, lo phương
tiện vận chuyển, vườn thuốc Dược Sơn bây giờ vẫn xanh cây thuốc nam, nơi xưa
kia đã chữa bệnh cho quân sĩ. Rồi vườn Ðào, sông Vang, Sinh Từ, Viên Lăng...,
đằm thắm hoài niệm, sáng ngời công tích của nhà Trần một thuở.
Lễ hội mùa thu là
những ngày vui và tự hào của dân vùng danh tướng Trần Hưng Ðạo đã sống và
chỉ huy cuộc chiến đấu. Từ lâu lắm rồi, Kiếp Bạc đã đi vào lịch sử của dân
tộc ta. Làng cổ Kiếp (tức là Vạn Yên) và làng cổ Bạc (là Dược Sơn) chung
nhau mở "Tháng tám hội cha". Rằm tháng tám, hai làng sắm hoa quả làm lễ mở
cửa Ðền vào hội. Làng bên tả, làng bên hữu, hướng về cửa đền.
Các triều đại phong
kiến coi đây là quốc lễ, các quan đại thần của triều đình về dự rất đông.
Các quan tổng trấn, phủ của Hải Dương đều phải có mặt trong dịp lễ hội. Ngày
cuối cùng, 20 tháng tám, hai làng Vạn Yên và Dược Sơn tổ chức rước và tế.
Mỗi làng trăm rưỡi trai đinh, vác cờ, chấp kích, trùy chiêng trống rước
kiệu hoa, cỗ chay linh đình.
Kiếp Bạc vào hội
mùa thu hấp dẫn và có ý nghĩa tưởng nhớ đến người anh hùng dân tộc. "Ðất
linh, nhân kiệt". Kiếp Bạc sông núi hữu tình. Du khách lên núi, nhìn thấy
trời đất bao la, làng xóm trù phú, thuyền xuôi thuyền ngược tấp nập.
Chí Linh cũng là
nơi nằm trên tuyến du lịch quý giá thời mở cửa. Từ Côn Sơn, Phượng Hoàng của
Chí Linh, sang An Phụ, Kinh Chủ của Kinh Môn, đến Yên Tử, Hạ Long, Cửa Ông,
Trà Cổ của Quảng Ninh, vòng cung du lịch vùng đông bắc có biển rộng sông dài,
núi non hùng vĩ, nơi là thắng cảnh, nơi là mảnh đất lịch sử hoành tráng. (Thủy
Trân -ND)
|
