| |
Hội mùa thu Lục Đầu Giang tưởng nhớ Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo
 Từ ngày 15 đến 20
tháng tám âm lịch, hội mùa thu Kiếp Bạc mở to nhất xứ Đông. Đây là hội tưởng
nhớ đến người Anh hùng dân tộc Trần Hưng Đạo.
Những vùng đất gắn
với tên tuổi danh tướng nhà Trần có ở nhiều nơi. Bên sông Hồng thuộc Lào Cai
có đền Thượng thờ Trần Hưng Đạo. Từ các vùng Nam Định, Hà Nam, Thái B́nh,
vào đến miền Trung và tận Nam Bộ, có biết bao nhiêu đền thờ Đức thánh Trần.
Nhưng "Tháng tám hội cha" ở Kiếp Bạc, Chí Linh vẫn là nhộn nhịp nhất.
Bến Kiếp Bạc mênh
mông sóng nước. Cái bằng lặng ngày thu bỗng trở nên náo nhiệt khi bước vào
ngày hội. Người ta trảy hội đền Kiếp Bạc bằng đường bộ từ Hà Nội theo đường
5A, từ Bắc Ninh theo đường 18 về Phả Lại và dọc đê sông Thương. Nhưng đường
thủy cuồn cuộn vui. Từ sông Đuống xuôi ḍng về Lục Đầu Giang, có người của
xứ Đoài, có người đông bắc miền biển. Từng đoàn thuyền rồng treo cờ xí rực
rỡ. Đoàn người trẩy hội trên sông theo từng đội. Náo nhiệt lắm. Chiêng trống
từng hồi theo nhịp chèo suốt dọc con sông. Nhịp ḥ khoan, hát đối, ḥ sông
nước và những tiếng trống thưởng cho một câu hát hay, làm dân đôi bờ cùng
vui. Bến thuyền Kiếp Bạc trở nên sầm uất với hàng trăm thuyền về đậu. Tưởng
như hơn 700 năm trước, tướng Trần Hưng Đạo hội quân sau chiến thắng.
Ngày trên sông đông
vui. Đêm về trên sông càng tưng bừng. Đèn treo, hoa kết, mở hội hoa đăng
trong mấy ngày liền. Người ta thả đèn, thả những khúc chuối trên cắm nến và
vàng hoa. Đèn mầu xanh mầu đỏ, nến sáng bập bùng, trôi nổi theo con sóng
xuôi về biển.
Ngày hội mùa thu có
lắm tṛ vui. Nhiều tṛ chơi như tái hiện một thời hào hùng của quân và dân
nhà Trần đánh giặc ngoại xâm giữ bền bờ cơi. Có năm người ta diễn tích tṛ
thủy chiến, thi bơi chải trên sông. Trên bờ, những xới vật sôi nổi, những
sân đấu vơ nghệ thời Trần. Múa sư tử, múa lân tưng bừng. Trống thúc, chiêng
rền. Người trảy hội như sống trong không khí thượng vơ của cha ông một thuở.
C̣n nhiều tṛ diễn
hấp dẫn khác, có sự góp mặt của tài năng xứ bạn. Làn chèo đất Sơn Nam hạ,
Sơn Nam thượng. Màn quan họ Kinh Bắc. Rồi mùa rối cạn, múa rối nước. Rồi
xiếc thời nay, có năm thử tái hiện cả xiếc thời Trần, thời Lê.
|
Đền Kiếp Bạc
thờ Trần Hưng Đạo. |
Không chỉ xă Hưng
Đạo nơi tọa lạc đền Kiếp Bạc, mà một dải đất thiêng Chí Linh, c̣n giữ bề nổi
và bề ch́m trong ḷng đất nhiều di tích gắn bó với các cuộc kháng chiến dưới
sự chỉ huy kiệt xuất của Trần Hưng Đạo.
Cả một vùng Vạn
Kiếp mà Kiếp Bạc trở thành trung tâm lập phủ đệ và quân doanh làm pḥng
tuyến chiến lược của Trần Hưng Đạo giữ mặt đông bắc của đất nước.
Tháng tám mùa thu,
bốn phương trảy hội về đền Kiếp Bạc. Kiếp Bạc dựng trên một khu đất bằng
giữa thung lũng núi Rồng. Tam quan đền Kiếp Bạc như bức cuốn thư "Lưỡng long
chầu nguyệt" thật bề thế. Hai bên trụ là đôi câu đối ngợi ca:
Vạn Kiếp núi
lồng h́nh kiếm dựng
Lục Đầu giang dậy tiếng quân reo
Đằng sau tam quan
là hàng chữ lớn: Non nước ấy ngàn thu.
Người xem hội, một
thoáng như trở về chốn cũ vườn xưa với những danh tướng, những binh sĩ đời
Trần. Đền Kiếp Bạc nh́n ra con sông Thương (c̣n gọi là sông Lục Đầu) đang cữ
hội mùa thu mong manh nắng và hoa lau đă tím trắng phất phơ đôi bờ.
Thời Trần, con sông
có tên gọi là B́nh Than. Đi thuyền trên sông B́nh Than, một thuở học tṛ c̣n
nhớ măi chuyện lịch sử Hội nghị B́nh Than (1282), rồi pḥng tuyến B́nh Than,
chiến thắng Vạn Kiếp nhấn ch́m xác giặc. Giữa ḍng, c̣n đó cồn cát dài 200
mét, dân gian gọi là Cồn Kiếm do Trần Hưng Đạo để lại thành kiếm báu cho đời
sau giữ ǵn Tổ quốc. Sau lưng đền Kiếp Bạc, là núi Trán Rồng sừng sững, bên
tả có núi Bắc Đẩu, bên hữu là núi Nam Tào ba bề ôm lấy Kiếp Bạc, như vành
ngai hùng vĩ. Đất chiến lược được tướng quân Trần Hưng Đạo chọn, trở thành
trung tâm chỉ huy cuộc kháng chiến oanh liệt nhất trong thế kỷ thứ 13.
Nhiều địa danh nay
c̣n sống măi qua bảy thế kỷ. Băi Kiếm nơi luyện tập của binh sĩ. Hang Tiền,
hang Thóc nuôi quân, xưởng Gốm, xưởng Thuyền lo chuyện hậu cần, lo phương
tiện vận chuyển, vườn thuốc Dược Sơn bây giờ vẫn xanh cây thuốc nam, nơi xưa
kia đă chữa bệnh cho quân sĩ. Rồi vườn Đào, sông Vang, Sinh Từ, Viên Lăng...,
đằm thắm hoài niệm, sáng ngời công tích của nhà Trần một thuở.
Lễ hội mùa thu là
những ngày vui và tự hào của dân vùng danh tướng Trần Hưng Đạo đă sống và
chỉ huy cuộc chiến đấu. Từ lâu lắm rồi, Kiếp Bạc đă đi vào lịch sử của dân
tộc ta. Làng cổ Kiếp (tức là Vạn Yên) và làng cổ Bạc (là Dược Sơn) chung
nhau mở "Tháng tám hội cha". Rằm tháng tám, hai làng sắm hoa quả làm lễ mở
cửa Đền vào hội. Làng bên tả, làng bên hữu, hướng về cửa đền.
Các triều đại phong
kiến coi đây là quốc lễ, các quan đại thần của triều đ́nh về dự rất đông.
Các quan tổng trấn, phủ của Hải Dương đều phải có mặt trong dịp lễ hội. Ngày
cuối cùng, 20 tháng tám, hai làng Vạn Yên và Dược Sơn tổ chức rước và tế.
Mỗi làng trăm rưỡi trai đinh, vác cờ, chấp kích, trùy chiêng trống rước
kiệu hoa, cỗ chay linh đ́nh.
Kiếp Bạc vào hội
mùa thu hấp dẫn và có ư nghĩa tưởng nhớ đến người anh hùng dân tộc. "Đất
linh, nhân kiệt". Kiếp Bạc sông núi hữu t́nh. Du khách lên núi, nh́n thấy
trời đất bao la, làng xóm trù phú, thuyền xuôi thuyền ngược tấp nập.
Chí Linh cũng là
nơi nằm trên tuyến du lịch quư giá thời mở cửa. Từ Côn Sơn, Phượng Hoàng của
Chí Linh, sang An Phụ, Kinh Chủ của Kinh Môn, đến Yên Tử, Hạ Long, Cửa Ông,
Trà Cổ của Quảng Ninh, ṿng cung du lịch vùng đông bắc có biển rộng sông dài,
núi non hùng vĩ, nơi là thắng cảnh, nơi là mảnh đất lịch sử hoành tráng. (Thủy
Trân -ND)
|
