|
| |
|
|
|
|
|
CHỮ CÀ TRONG TIẾNG VIỆT
Không biết có phải từ nguyên thủy tiếng cà được dùng
để gọi loài cây quả không mấy giá trị cho nên khi tiếng cà
được ghép vào với những tiếng khác để tạo thành những
cụm từ nhằm diễn tả cách thế, h́nh thái, đặc tính của sự
vật và con người, th́ h́nh như tiếng ǵ kết hợp với
tiếng cà cũng chỉ nhằm diễn tả cái mặt xấu, dở, yếu kém,
hay có nhiều khiếm khuyết của một sự vật chứ không có
tiếng cà nào nhằm diễn tả sự hay ho, sung măn hoặc tốt đẹp
cả.
|
|
|
Cây Đa - Biểu Tượng Truyền
Thống Của Làng Quê Việt Nam
Từ
bao đời nay, mỗi người Việt đều coi mái đ́nh,
cây đa như một biểu tượng của làng quê truyền
thống. Ư nghĩa biểu tượng đầu tiên của cây đa là
sự trường tồn, sức sống dẻo dai. Không phải ngẫu
nhiên mà những bậc cao niên, những người đă có
nhiều thành tựu ở một lĩnh vực nào đó thường
được đồng nghiệp và xă hội coi là "cây đa, cây
đề", biểu tượng cho sức làm việc quên ḿnh, dẻo
dai, cho sự tích lũy kiến thức phong phú.
|
TẢN MẠN QUA MẤY CÂU CA DAO.
Kính gửi Tếu-Tử, Trúc-Lang, Ngọc-Dung…
Những người c̣n nặng ḷng với ca-dao.
Nguyễn Phú Long
Ca-dao Việt-Nam là một thể loại văn-chương b́nh dân đại chúng, phần
nhiều không dài, thường chỉ cần hai câu lục bát cũng đủ nói lên điều
thiết yếu. |
Dân Ca Nam Bộ
ói
đến nghệ thuật ca hát dân gian cổ truyền Nam
Bộ mà chỉ đóng khung trong một số làn điệu
vọng cổ hay bài bản Cải lương, ca nhạc tài
tử, th́ quả chưa đầy đủ. Mặc dầu chúng ta
không phủ nhận tính hấp dẫn, yếu tố truyền
cảm gây xúc động mạnh của các thể loại ca
hát đó, nhưng đứng trên góc độ nghiên cứu mà
xem xét, th́ sự phiến diện nói trên có thể
đưa đến những nhận định không toàn diện, và
hiện tượng nhầm lẫn giữa ngọn và gốc có thể
xảy ra. Nội dung vấn đề trao đổi của bài
viết này nhằm t́m hiểu tính chất phong phú
của nền dân ca Nam Bộ, một bộ phận trong kho
tàng âm điệu dân gian phong phú và quí báu
của đất nước ta.
 |
Lẫy
Kiều
Truyện Kiều, ai cũng phải phục là một áng văn bất hủ. Giá trị của truyện Kiều không những ở trong câu văn óng chuốt, ư tứ hàm súc mà c̣n ở cái nhạc điệu dịu dàng êm ái dễ nhớ, dễ ngâm, dễ truyền tụng; ai gặp trường hợp nào cũng có thể t́m được một câu Kiều vừa ư mà ngâm ngợi, giải tỏ nỗi ḷng.
 |
BÀI HÁT ĐẦU TIÊN CHO MỘT CON NGƯỜI
Hát ru là bài hát đầu tiên
cho một con người mới cất tiếng khóc chào đời. Bài hát đó được cất lên từ nỗi
sung sướng hay cơ cực, hân hoan hay buồn tủi... do chính người mẹ - người đă
trực tiếp mang nặng đẻ đau sinh ra một h́nh hài. Điệu vỗ về ru ngủ ấy dường như
không chỉ ḥa tan trong sữa mẹ để nuôi con lớn lên từng ngày, mà khi c̣n trong
bào thai, mẹ đă truyền từ cuống rốn điệu hát ru khi muốn tâm t́nh, khi âm thầm
dỗ dành nựng nịu, khi mẹ c̣n hứa hẹn: "Nào, hăy ra đây với mẹ"; như bài hát ru
của người mẹ Stiêng sau đây:
 |
CA DAO B̀NH ĐỊNH
ĐÀO ĐỨC BÍCH
B́nh Định nổi tiếng không những có anh
hùng Quang Trung Đại đế Nguyễn Huệ bách chiến bách thắng phá tan quân Thanh ở
phía Bắc, đánh bại quân Xiêm ở phía Nam, B́nh Định c̣n là một địa danh nổi tiếng
khắp nước Việt nam về vơ thuật mà ngay cả đàn bà, con gái vẫn biết côn, quyền
qua câu ca dao:
“Ai về B́nh định mà coi
Con gái B́nh Định cầm roi đi quyền”
|
Phụ Nữ Việt Nam Trong Thời Ly Loạn
Trong những thập niên qua, theo sự thăng trầm nổi
trôi của đất nước, h́nh ảnh người phụ nữ VN đă được ghi đậm nét trên trang sử
với những h́nh ảnh tận tụy, hy sinh cả một cuộc đời ḿnh thay chồng nuôi một đàn
con chắt chiu, của người vợ băng rừng vượt suối đi thăm nuôi chồng trong trại tù
cải tạo, và rồi lại tảo tần bôn ba nơi xứ người để tạo dựng một tương lai tươi
sáng hơn cho gia đ́nh.

|
Âm Điệu Dân Tộc Trong Chúng Ta
Tiến
Sĩ Nguyễn Thuyết Phong
Institute for Vietnamese Music
C̣n bao lâu nữa bạn có thể nghe câu Vọng Cổ trên đất
Mỹ? Tôi đă nghe tiếng thở dài của một bạn trẻ trong trại họp bạn trong
vùng Louisville, Kentucky, cách đây vài năm. Tôi đă nghe tiếng kêu thống
thiết của nghệ sĩ lăo thành Việt Hùng, Mission Viejo, California. Tôi
cũng đă nghe tiếng vọng từ tâm thức tôi trong nhiều năm qua về âm điệu
dân tộc có c̣n trong chúng ta như ngày nào đó không. (Xem tiếp
Âm Điệu Dân
Tộc) |
Chiếc Đàn
T’rưng Việt Nam
______
Nguyễn Đ́nh Nghĩa
Nói đến đàn T’rưng, chúng ta liên nghĩ ngay
đến những cây như Xylophone, Vibraphone của châu Âu hoặc cây đàn Thuyền
của Thái Lan, Lào, Cambodia c̣n gọi là cây Lanat. Chung chung đây là một
bộ gơ (percussion) có cao độ (có nghĩa là có định âm), nốt nhạc cao thấp
được sắp xếp tùy theo hệ âm thanh của mỗi nước, mỗi xứ, mỗi miền mà
người làm nhạc cụ thực hiện.
 |
|
|
|
Đàn Tam Thập Lục

Ở Sài G̣n trước năm 1975, những người thích đi ăn nhà hàng Tàu trong Chợ Lớn
đôi khi được nghe nhạc Trung Hoa từ những dàn nhạc nhỏ, qua đó họ gặp một
nhạc cụ nhiều dây, tạo âm thanh do đôi que gơ vào dây. Sau năm 1975, trong
một số dàn nhạc dân tộc cải biên, của Nhạc viện Tp. Hồ Chí Minh, người ta
thấy cây đàn này xuất hiện, chiếm vị trí giữa dàn nhạc … Đàn có tên là “tam
thập lục”, nó có thể tham gia trong các dàn nhạc dân tộc nhưng ít thấy độc
tấu hay tŕnh diễn nhiều thể loại âm nhạc như những nhạc cụ khác.
Nhạc
cụ
Việt
Nam
Âm nhạc Việt
Nam có một truyền thống khá lâu đời.
Ngay từ
thời cổ cư dân ở Việt Nam đă rất say mê âm nhạc. Đối với họ âm nhạc là một
nhu cầu không thể thiếu. Bởi vậy trong quá tŕnh phát triển lịch sử cư dân ở
đây đă sáng tạo nên rất nhiều loại nhạc khí và thể loại ca nhạc để bộc lộ
tâm tư t́nh cảm, để có thêm sự phấn chấn và sức mạnh trong lao động, trong
chiến đấu, để giáo dục cho con cháu truyền thống của ông cha, đạo lư làm
người, để giao tiếp với thế giới thần linh trong tâm tưởng và để bay lên với
những ước mơ về một cuộc sống tươi đẹp, hạnh phúc trong hiện tại và trong
tương lai...(xem Tiếp
)
Đàn
tam (Three-stringed lute)
Giới thiệu sơ lược
Đàn Tam là nhạc khí dây gảy
phổ biến trong Dân tộc Việt (người Tày, Thái có Đàn Then 3 dây nhưng nguyên
tắc và âm sắc hơi khác với Đàn Tam, thực chất tiếng Đàn Tam rung trên mặt da
c̣n tiếng Đàn Then rung trên mặt gỗ mỏng). Đàn Tam hiện nay có cỡ nhỏ, cỡ
vừa và cỡ lớn (âm trầm). Đàn Tam cỡ nhỏ và cỡ vừa có thể đánh giai điệu và
ḥa âm. Đàn Tam có thể diễn tấu các bản nhạc có tốc độ nhanh, đánh láy đầu,
láy đuôi hoặc biến tấu. Về âm lượng Đàn Tam có thể vang bằng hai đàn dây gảy
khác, loại Tam cỡ lớn có thể tăng thêm âm trầm cho dàn nhạc.
(xem Tiếp
) |
|
Hát chèo Việt Nam
Đàm Ngọc Huy
(trích " Câu Lạc Bộ Văn
Hóa")
http://vietnamnet.vn/vnn3/vhvietnam
Nguồn gốc và thời điểm h́nh thành chèo
Những
ư kiến phát biểu về nguồn gốc và sự h́nh thành chèo
Chèo
không h́nh thành từ bất cứ nguồn gốc ngoại lại nào
Chèo bắt
nguồn từ kho tàng văn hoá nghệ thuật dân gian, dân tộc
Hát múa
thời Trần và Chèo thuyền bản
|
|
Chuyện xưa của những 'lăo làng' đất quan họ
Quan họ từng là vốn quư của đất kinh Bắc. Tuy nhiên những liền chị trẻ tuổi
ngày nay không c̣n say mê với chiếu hát. Làng quan họ giờ đây vẫn thường
nhắc đến những cái tên xưa cũ như bà Nguyễn Thị Nguyên, Vũ Thị Chịch...
Bà Nguyên tâm sự: "Ngày trước, chúng tôi hát giao duyên đối đáp thâu đêm,
hát cho các liền anh phải sợ mà không dám gặp mặt. Con gái quan họ hiền lành,
dịu dàng là thế nhưng đă hát th́ phải ra câu ra chữ, hát cho biết con gái
đất này chẳng phải tay vừa". Bà kể, ngày đó chẳng bao giờ người quan họ lại
quan tâm ḿnh thuộc bao nhiêu bài, mà chỉ biết là phải hát được 36 giọng. Ai
hát bất kỳ làn điệu nào mà thiếu giọng là bị ghét ngay.
 |
- T́nh ca
- Viết tặng chú Phạm Duy nhân ngày sinh nhật 5 tháng 10 của Nhạc sỹ
Tặng thêm con gái QC với ước mong t́nh yêu quê hương sẽ thấm đậm trong ḷng
Tôi yêu t́nh ca quê huơng từ thuở bé .Tôi nghĩ rằng ai cũng có t́nh yêu quê
hương cả, chỉ là nhiều hay không nhiều lắm. T́nh ấy sẽ đuợc vun đắp thêm bởi
những gịng nhạc hay thơ mà ta đuợc nghe từ thuở nằm nôi .
.

|
- ĐI
T̀M VẺ ĐẸP CA DAO DÂN CA
-
- HỒ TĨNH TÂM
-
-
Tôi xin bắt đầu bài viết này từ một câu ca dao mà tôi bắt gặp năm
1988, tại Vũng Liêm, do một cô giáo sinh đọc ngoài cửa pḥng nghỉ
của tôi, nhưng cố t́nh cho tôi nghe được.
-
Rau răm đất cứng dễ bứng khó trồng
-
Dẫu thương cho lắm cũng chồng người ta

|
MỘT SỐ LỄ HỘI
MÙA XUÂN QUA MẤY VẦN CA DAO
ĐÀO ĐỨC NHUẬN
Ở nước ta, nhất là ở miền Bắc từ Nghệ
Tĩnh trở ra, mùa Xuân là mùa của hội hè đình đám. Ca dao
ta có câu:
Tháng Giêng ăn Tết ở nhà,
Tháng Hai cờ bạc, tháng Ba hội hè.
Thế nhưng, không phải chỉ có “tháng Ba hội hè” mà hội hè
trải dài suốt cả mùa Xuân.
|
|
|
|