Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

 

Mạn Bn Về Cc Loi Hoa



Hằng năm sau khi ma Đng mặc o ấm ra đi, ma Xun phơi phới lại đến để bắt đầu một năm mới theo chu kỳ của tạo ha thin nhin cho khng gian chng ta bừng sống lại của hương hoa phảng phất, để mun hoa ph sắc thắm v người ta ni đến sự thưởng ngoạn vẻ đẹp của hoa, để chng ta sẽ bn thm về những loại hoa. Một cnh mai gầy trong gi đng hay một chiếc l ng đồng rụng bo hiệu ma thu sắp đến, hay một đa sen tỏa hoa vo ma hạ; Hoặc một nụ tầm xun vừa h nở đều được con người chim ngưỡng, quan st như những biến dịch của trời đất, rồi từ đ suy nghiệm, nhận ra những qui luật tiến ha của thin nhin trong niệm sanh diệt.

Hoa l biểu hiện cho ci đẹp m tạo ha đ ban tặng cho con người. Sự hiện diện của hoa trong địa cầu hay cuộc sống gip cho tm hồn con người dễ ha nhập vo với thin nhin,vơi bớt những ưu phiền. Ci đẹp của hoa biểu tượng cho sự hon thiện v vĩnh cửu, d cho hoa c sanh diệt theo lẽ v thường. Người ta yu hoa v ci đẹp của hoa, của đời v của người. Nhưng con người khi yu ci đẹp đ v tnh đem ci đẹp của hoa giam vo x hội nhn thế đa đoan. Con người ty theo sở thch, quan niệm ring tư trong cung cch xử thế, đ phn định đẳng cấp cho hoa như: Mẫu đơn l Vương giả chi hoa; H hoa(hoa sen) l Qun tử hoa; Nguyệt Quế l Hong hậu hoa; Sơn tr l Trn phẩm hoa; Đỗ quyn l Ty Thi hoa, v.v.


 



Ba từ ngữ đồng nghĩa "Hu", "Bng" hay "Hoa" được con người chia thnh hai lọai chnh: loại đẹp (sắc) v loại thơm (hương). Nn ta c những hoa vừa đẹp vừa thơm (hữu sắc hữu hương), những hoa chỉ đẹp khng thơm (hữu sắc v hương), những hoa chỉ thơm khng đẹp (hữu hương v sắc), hay đến những hoa khng đẹp khng thơm ( v hương v sắc/hoa cỏ ngậm ngi hic, hic...). Đ chỉ mới ni về sự thưởng ngoạn hương sắc hoa. Cn ni về thể chất hoa th c hoa mỏng manh, c hoa bền bỉ, c hoa mềm mại,c hoa cứng ct Về mu sắc th mun mu như trắng, đỏ, tm, vng... Chưa kể đến sự hiện hữu của hoa trong văn chương thi ph, thơ ca... cho đến nền văn ha ẩm thực, như cc loại hoa khng ăn được v hoa ăn được dng lm thực phẩm.

Hoa dng lm thực phẩm th cũng c hoa đẹp, hoa khng đẹp, nhưng thi xin khng bn về sắc hương nữa , m chỉ ni đến cc mn ăn được chế biến từ cc loại bng hoa như: bng b, hoa chuối, bng đin điển, bng lục bnh, bng hẹ, hoa hin, bng lẻ bạn, bng mướp, bng sầu đu, bng so đũa, bng sen, bng sng v hoa thin l.

BNG B:

Bng b dng để ăn l bng b đực của cy b rợ, khng thể đậu tri. Bng b lớn, mu vng tươi rất vui mắt. Bng b được cắt chừa cuống di, b thnh b nhỏ đem ra chợ bn, nhưng khng c nhiều, chỉ c theo ma. Thng thường bng b đem về được rửa sạch, sau đ luộc chấm nước kho c, kho thịt hay chấm nước tương dầm ớt. Bng b luộc c vị ngọt, hơi nhn nhẫn, phần tiếp gip giữa cuống v bng hơi dai dai, ăn rất ngon. Bng b cn dng để nấu canh, xo tỏi, xo thịt b, xo nghuxo bng b phải canh cho vừa chn mới cn dn. Mn đặc sắc nhất của bng b l bng b dồn thịt chin hay cn gọi l chả bng b.

Bng b vừa chớm nở phải hi xuống ngay, tướt xơ ở cuống, xoi tim, rửa sạch, để ro.Tm, mực, thịt nạc vai heo quết nhuyễn, trộn tiu hnh, mắm muối, bột năng. Bẻ gập cc cnh hoa p đ ln nhau, nhẹ tay bỏ vo chin với lửa nhỏ để bng b cn mu vng tươi, khng bị chy xm. Chả bng b beo bo, thơm thơm, chấm nước tương dầm ớt. Mn ăn ny thường được lm trong những ngy giỗ, tết của gia đnh hay tụ họp, đi đằng, chả bng b khng những phổ biến ở miệt vườn lụcv tỉnh nam bộ, m cn nổi tiếng ở miền trung như Huế nữa. Ca dao miền Nam c cu:

"M mong gả thiếp về vườn
Ăn bng b luộc, dưa hường nấu canh"

Hiện nay với tro lưu fast-food đ Ty phương ha dần dần cung cch ăn uống ở Đng phương ni chung, ở Việt Nam ni ring, bạn ti nh thơ TTSH đ cho cu thơ nghĩa rằng th l:

"M mong đưa thiếp ln thnh
Biết ăn fast-food cho rnh người ta"


HOA CHUỐI:

Người miền Bắc gọi l hoa chuối,th người miền Nam lại gọi l bắp chuối. Thường buồng chuối trổ đủ nải rồi, người ta cắt bớt đi cc bắp chuối. Bắp chuối c mu tm, ngon nhất l bắp chuối hột. Bắp chuối được chế biến thnh nhiều mn ăn như: trộn gỏi, nấu canh, ăn ghm v chin lm đồ chay

- Gỏi bắp chuối (nộm hoa chuối ): Bắp chuối lột bỏ phần bẹ gi, cn phần non xắt mỏng, ngm nước pha chanh hay dấm cho khỏi đen v ra bớt nhựa, vớt ra, để ro.Trộn chung với tm thẻ, thịt heo luộc, hến, g luộc x phay hay vịt luộc chặt miếng rồi rau răm, củ hnh ty xắt mỏng, đậu phọng rang gi nhỏ, nước mắm pha đường, chanh, tỏi, ớt.

- Canh chua bắp chuối: Bắp chuối phần non thi mỏng, nấu canh chua me dầm với tm, c, lươn

- Bắp chuối bo trộn với cc thứ rau sống khc, rau muống chẻ để ăn chung với cc mn nước như: bn riu, bn b, lẩu cc loại

- Phần trắng giữa bẹ bắp chuối được dng thế m căn lm mn chay như g xo xả ớt, tm lăn bột chin.

Cy chuối rất dễ trồng ở Việt Nam. Hnh ảnh của bờ tre đầu lng, bụi chuối te tu sau vườn l hnh ảnh của qu nh trong tm người xa xứ, bụi chuối cn l hnh ảnh người đn b Việt Nam trong ca dao:

"Gi đưa bụi chuối sau h
Anh theo vợ b, bỏ b con thơ
Con thơ tay ẳm, tay bồng
Tay dắt mẹ chồng, đầu đội thng bng"

BNG ĐIN ĐIỂN:

Cn được gọi l hoa ma lũ hay hoa cứu đi. Do mỗi năm, khoảng một thng sau khi nước ln theo ma, ở vng chu thổ sng Cửu Long, bng đin điển trổ đầy cnh những cnh hoa vng rực rỡ, trn những cnh đồng ngt ngn. Trong những ngy khng lm việc được để kiếm tiền, người nng dn chống xuồng ba l đi hi bng đin điển tươi bn đổi gạo, lm dưa, hay nấu cho với bng, luộc bng ăn cầm cự đi:

"Cầm trn tay chm hoa ma lũ
Tn lai hoa chn chất qu nh
Bng đin điển nở vo kỳ gip vụ
Vượt ln trn ngầu đục ph sa
Hoa cứu đi , b con thường gọi thế" (Bi Văn Bồng)

Bng đin điển lặt, rửa sạch, ngm với gi sống trong nước muối c độ mặn vừa phải, chừng 3 ngy th chua, thnh dưa đin điển, dng chấm nước kho c, kho thịt, nấu canh với c r. Ma nước nổi l ma tm c sinh si đầy đặc dưới nước. Người ta giăng lưới, cu, xc, ko v quanh nh chừng nửa giờ l c c r con, r mề cỡ mấy ngn tay. Canh dưa đin điển c r chẳng cần nm, nếm g thm cũng đủ vị mặn, chua hấp dẫn. Bng đin điển dng lm rau sống nhng lẩu c, lẩu mắm, xo tp, thay gi lm nhn đổ bnh xo với thịt heo, ăn với cc loại rau, đọt trong vườn, chấm nước mắm pha tỏi ớt; Lm mắm chay hoặc Nấu canh chua. Ma đin điển ra bng cũng l ma c linh từ Biển Hồ tri giạt xuống vng sng Tiền, sng Hậu. C linh nấu với me sống vừa chua, lm lẩu, nhng chỉ duy nhất bng đin điển vo. Hoặc bng đin điển được nấu canh chua với c bng lau, đậu bắp như trong thơ Bi Ch Vinh:

"Ti biết c nồi canh đin điển
C bng lau, đậu bắp, mỡ hnh
Em ngậm ci mu bng chn nn
Thẹn thng khng ni được tiếng : anh
Con so sang sng, con so hiếm
Kỳ hoa thnh lẩu đi nh quan
Đu biết c nồi đin điển luộc
Ăn thay cơm trn sng thủy thần
Em ngậm ci bng mu nước mắt
Kỷ niệm buồn như một tiếng anh"

Hay hnh ảnh bng đin điển v bng lục bnh trong ca dao miền Nam:

Lục bnh bng tm, đin điển bng vng Đin điển mọc ở đất lng Lục bnh tri nổi như chng ht rong

BNG LỤC BNH:

Cn c tn l sen nhật, bo ty. Lục bnh l thn cy cỏ, sống nổi trn mặt nước, c cuống phồng ln thnh phao nổi. L c gn, hnh cung. Hoa mọc thnh chm ở ngọn. Hoa khng đều, c mu tm xanh, đi hoa v trng hoa cng mu, dnh liền nhau ở gốc. Cnh hoa trn c đốm vng, 6 nhụy (3 di, 3 ngắn). Người ta dng bng lục bnh lm gỏi, chấm nước c kho.

"Lục bnh ai thả tri sng
M sao tm cả mấy ging sng qu
Xa nh, xa mấy triền đ
M nghe thương nhớ lối về mnh mng
Ai về tm lại khỏang sng
C hoa tim tm cnh đồng ngy xưa"
(Hai Trm)

BNG LẺ BẠN:

Cy lẻ bạn c nguồn gốc từ cc nước Trung Mỹ, được trồng rộng ri ở Việt Nam. Cy trồng trong chậu lm cy cảnh, trồng ngoi vườn để lm thuốc. Cy c thn rất ngắn, l mọc gần như st đất. L khng cứng, c bẹ, đầu thun di, mặt trn mu xanh lục, mặt dưới mu đỏ tm. Cụm hoa nhỏ, mọc ở nch l, ngoi c hai mo p vo nhau, giống như vỏ con s, nn cn được gọi l bng s huyết (oyster plant). Hoa mu trắng, dng lm thuốc trị ho, hay nấu canh với xương heo ăn cho mt, bồi bổ cơ thể suy nhược.
Đu phải tại bng m mnh thnh lẻ bạn:

"Tại ta m em đnh đọan
Đốn ngọn cy bần
Ch anh ngho o chẳng ấm thn
Khng cho ghe c được gần ghe tm."

BNG HẸ:

Cy hẹ đy l hẹ trồng, chứ khng phải hẹ nước để ăn mắm kho. ng hẹ tiếng Tu gọi l Cửu thi, tiếng Anh l Chives. Bng hẹ mu trắng. Nấu canh với đậu hủ tươi ăn giải nhiệt . Xo với lng g (tim , gan ,mề), nghệ ăn để trị ho.

BNG MƯỚP:

Cy mướp dễ trồng, thuộc họ dy leo, chưa phủ kn gin đ ra hoa. Người ta thường c cu: Nụ c, hoa mướp. Hoa mướp mu vng rực, nụ hoa trn v đen. hng bằng bng b, nhưng hoa mướp cũng được dng luộc, xo lng g, ngon nhất l hoa mướp hương , ăn bi v bo.

BNG KIM CHM:

Tiếng Tu gọi l kim chm hay hong hoa. Tiếng Việt gọi l hoa hin. Cy thường mọc hoang. Cuống hoa da`i từ 80- 100 cm, đầu cuống chẻ lm hai, c từ 6-12 hoa. Hoa mu vng, phơi kh thnh mu nu. Người ta thường dng hoa kim chm kh với nấm mo để nấu canh, hầm thuốc bắc, tiềm vịt, g Hoa kim chm c vị ngọt, tnh mt, được dng lm thuốc lợi tiểu, giảm đau, chữa chảy mu cam. Ngy nay cy được trồng nhiều ở vng cao nguyn Trung phần Việt Nam.

BNG SNG:

Cy sng l giống cy mọc hoang dại quanh năm ở dưới nước của đồng bằng miền Nam. Từ ao, hồ, đầm đến mương, knh, rạch,lng, bu, trũng Vng Đồng Thp Mười cy sng mọc nhiều nhất, nn ca dao miền Nam c cu:

"Muốn ăn bng sng mắm kho
Th v Đồng Thp ăn cho đ thm"

Cy sng c l trn giống l sen, pha trn mu xanh lục, pha dưới mu hồng nhạt, nổi trn mặt nước. C hai loại bng sng: Sng sen được trồng ở đầm cha, ao lng c bng mu tm đỏ, rất to. Sng dại c cuống l nhỏ, bng mu trắng hay tm. Bng sng c nhiều l non gắn với nhau thnh một bầu nhiều . Bng c 4 l đi, 20-30 cnh hoa, 30-50 nhụy. Nhụy bng sng mu vng. Thật ra, người ta chỉ xi phần thn, cọng sng mu nu, nhưng vẫn gọi đ l bng sng.

Bng sng muốn ăn phải tướt vỏ, xắt khc, ngm nước cho sạch. Bng sng dng trộn gỏi; Ăn sống với mắm kho; Nấu canh chua với c đồng; Bp muối cho ho, ngm giấm lm dưa.
 

BNG SEN:

"Trong đầm g đẹp bằng sen
L xanh, bng trắng lại chen nhụy. vng
Nhụy vng, bng trắng , l xanh
Gần bn m chẳng hi tanh mi bn"

Hoa sen từ xưa đến giờ vẫn được xưng tụng l một loi hoa thanh khiết, được dng để dng, cng Phật . Hoa sen hữu hương, hữu sắc. Hoa sen trắng mang vẻ tinh khiết. Hoa sen hồng c nt thắm tươi. Ph cừ l tn một loi sen nổi tiếng. Ni về hoa sen th khng bt mực no kể cho xiết. Từ chuyện ngi Ma Ha Ca Diếp nhn sen m bừng nở tm hoa, mỉm cười ngộ đạo trong cu chuyện Nim hoa vi tiếu của Phật gio đến những ci diệu kỳ, tinh ty của hồn hoa sen. Hoa sen l một loại thực vật đắc dụng v kể , khng bỏ xt thứ g. Trong địa hạt Đng y , mỗi bộ phận của cy sen c tnh trị liệu khc nhau:

- Gương sen (lin phng) , l sen (h diệp), vỏ ngoi hột sen: tnh mt, trị tiu chảy, cầm mu.
- Hột sen (lin nhục):
vị thuốc bổ t, bổ thận.
- Nhụy sen (li tu): thng thận, cầm mu,giữ tinh(lin tu bất tận).
- Tim sen (lin tử tm/li xanh trong hột sen): an thần, trị huyết p cao.
- Ng sen (lin ngẫu): thanh nhiệt, dng sống giải rượu, nấu chn giải độc trong thức ăn đồ biển.

- Củ sen: chữa bệnh mất ngủ, hoạt tinh.

Trong phạm vi ẩm thực, cy sen được xử dụng từ: Gương sen phơi kh đem đun thay củi; L sen gi cơm, xi, qu bnh giữ được hương vị rất lu; L sen non nấu cho trị chứng giữ nước, ph thủng

Hột sen tươi hay kh được xỏ xu dng nấu ch , lm bnh, lm mứt, tiềm vịt, tiềm g, Ng sen lm gỏi. Củ sen lm mứt, luộc, chin bột, hầm canh cho đến tr ướp hương sen. Hoa sen vị ngọt, hơi đắng, khng độc, c tnh ấm, gip an thần, trị xuất huyết. C một mn ăn nấu từ hoa sen của nh văn Tản Đ, đ trở thnh giai thoại: Vịt hấp hoa sen. ng cho rằng tinh ty của sen đọng lại ở hoa, nn dng cnh hoa sen phủ kn vịt để hấp cch thủy. Vịt ở đy l vịt tơ vừa, được lm sạch bằng rượu, khử mi bằng gừng, ướp gia vị cho thấm trước. Khi vịt chn, bao nhiu hương hoa ngấm hết vo thịt. Ăn cả thịt vịt mềm, khng bị bo ngậy cng hoa thơm, nọt. Đến hết vẫn cn vương vấn hương vị, cứ như l: Dẫu la ng cn vương tơ lng ( Nguyễn Du ), cn theo thơ của Mạnh Giao: "Thiếp tm ngẫu trung tị , tuy đoạn do khin lin" (Lng thiếp tơ trong ng sen, d đứt cn vương hoa)

BNG SẦU ĐU:

Tn gọi sầu đu dễ bị lầm lẫn với tn gọi l thầu đu, l sầu đng của cy xoan ta. Cy sầu đu c nhiều ở vng Thất sơn, An Giang, Chu Đốc, những tỉnh gip giới Campuchia. Cy sầu đu thn gỗ, cao to,vỏ sần si ,chứ khng trơn lng như thn cy xoan ta. L xoan ta độc, khng ăn được, cn l non v bng sầu đu th ăn được. L sầu đu dng lm thuốc sốt rt. Bng sầu đu ra hoa vo ma xun, mu trắng, mọc thnh từng chm như hoa nhn, dng lm gỏi. Gỏi sầu đu tương đối dễ lm: Rửa sạch bng v l non, c thể trụng sơ qua nước si. Nướng kh c sặc rằn, kh c lc, x nhỏ, bỏ vo. (Nếu khng c kh th c thể thế bằng c lc nướng trui x nhỏ). Trộn thm rau thơm, hnh ty xắt mỏng, xoi băm sợi Ăn với nước mắm me, đường, ớt. Gỏi sầu đu c vị đắng nhưng hậu ngọt dai.

"Thấm hoi vị đắng sầu đu
Thương bng so đũa trắng đầu m ơi !"
NTTN

BNG SO ĐŨA:

Cy so đũa hoặc mọc hoang, hoặc được trồng nhiều ở cc vng bờ quanh ruộng của đồng bằng sng Cửu Long. Cy so đũa thon cao, thẳng, vỏ nham nhm, x x, nứt nẻ. Tri so đũa nhỏ di , hnh dng như chiếc đũa. Thn cy so đũa dng lm cột nh, cấy nấm mo. L l mn hảo của d. Bng so đũa mọc ở trn cao, kết thnh từng chm , c 2 mu: trắng v tm. Bng so đũa c vị nhn nhẫn đắng, nhưng ngọt hậu. Đầu thng 10 m lịch trở đi , cy so đũa đồng loạt ra hoa, cng lc với ma c linh để c mn ăn nức tiếng l c linh nấu canh chua bng so đũa. (C linh thường được dng lm mắm để dnh; Chế biến nhiều mn như kho mặn, kho mẳn lt ma, kho mắm với c tm, kẹp vỉ nướng, chin gin, nấu canh chua với bạc h ). Bng so đũa lặt cuống, rửa sạch. Nấu nước si,dầm me, thả c linh, nm vừa miệng, hớt bọt, cho bng so đũa vo l nhấc xuống liền , để bng cn gin mới ngon. Trn mặt bỏ ng gai, rau om xắt nhỏ, thm một cht tỏi phi, vi lt ớt tươi. Khng c c linh, người ta nấu canh chua so đũa với tm, tp. Bng so đũa cn dng luộc, xo, đặc biệt l mn c lc bọc bằng bng so đũa hấp, chấm nước mắm đồng dầm ớt.

HOA THIN L:

Cy thin l l một loại dy leo, di hng mt, thn non c lng, l mọc đối. Hoa mọc thnh chm mu vng chanh hay trắng ng. Ban đm hoa tỏa hương thơm ngt, nn cn được gọi l Dạ lai hương:

"Đm thơm như một dng sữa
Lũ chng em m đềm rủ nhau ra trước nh
Hiu hiu hương tự ngn xa, bỗng quay về
Dạt do trn h, ngoi trời khuya
Nhờ đm đưa lối những ai lm ngt hương đời
Nhẹ bn chn, hương đm ơi ! (Phạm Duy)
L v hoa thin l được thu hi vo ma h, dng tươi. Rễ thu hi vo ma thu, phơi hay sấy kh. L c tc dụng chửa bịnhtrĩ, trị giun kim. Rễ chửa tiểu buốt hay ra mu. Hoa thin l giống như ci chung gi nhỏ, lấp l trong những tn l xanh mướt. Ngoi chức năng lm đẹp:

"Tc em di em ci hoa thin l
Miệng em cười hữu anh thương"

Cộng mi hương thoang thoảng, hoa thin l cn c vị ngon ngọt, tnh mt, được người nng dn miền Bắc coi như một loại rau c sẵn trong nh. Hoa thin l đi vo ca dao qua cu:

"Thương chồng nấu cho le le
Nấu canh thin l, nấu ch hạt sen"

Canh thin l mang hương vị đặc trưng của ma h. Nấu canh thin l khng phức tạp. Chọn những chm hoa mới nở, ngm nước cho hết kiến, chm hoa to th tch lm 2, 3 nhnh nhỏ. Ở thnh phố th nấu hoa thin l với thịt heo bằm, gi sống. Nhưng kết hợp độc đo của hoa thin l l cua đồng gi nhỏ l canh c hương vị đậm đ ngay. Hoa thin l xo với thịt b, c ướp cht gừng v nước tương cho thấm. Ngy nay, người ta dng hoa thin l như một loại rau sống, nhng với lẩu cc loại:

Người ấy dạo xưa vẫn hay sang
Xin mẹ từng chm thin l hoa vng
Về nấu nồi canh hoa thin l
Tưởng bắc đ sang nối họ hng
Bướm đậu v tnh, bướm lại bay
Để gin cy mướt nở hoa đầy
Chiều nay ngắt từng chm thin l
Cnh mỏng manh, nhụy trắng, hoa vng.

Chiều nay nấu nồi canh thin l
Giải nỗi sầu trong lng nặng mang.
LH

Nhiều dn tộc khc cũng c cc mn ăn chế biến từ cc loi hoa như: người Nhật ăn hoa cc đồng, người Php nấu thức ăn với choux-fleur, artichaut , người Hy Lạp dng bng b để chin, dn Nam Mỹ c hoa của cy yucca dng lm salad , xo.

Cụ Tin Điền Nguyễn Du c cu:
Chơi hoa dễ c mấy người biết hoa. cụ dng l m chỉ về sự thưởng ngoạn, chim ngưỡng hương sắc của đất trời ban tặng cho con người qua biểu tượng l mung hoa mỹ mieều trong khng gianm chng ta. Cn kiểu nếm hoa để thưởng hoa trong phạm vi bi sưu tầm ny, th người viết được văn hữu TTSH phang ngay cho tước hiệu l: Hu học giả khi đọc bản thảo. Phn tch từng chữ th thật l khổ lắm thay !!! Bần bt xin miễn nhận phong vị cao sang ny vậy. May sao nh văn lo thnh V Phiến trong bi Ăn v đọc đ phần no "cứu bồ" cho người viết đỡ đặng cht đỉnh tưởng văn chương qua một đoạn văn như thế ny: Nhưng văn chương nghệ thuật khng khc ci ăn l mấy. Ca dao, dn ca l sản phẩm của một địa phương, v thưởng thức đến tận cng ci hay ho của n hnh như cũng chỉ c thể l người địa phương Như vậy, người ta khng chỉ ăn bằng mồm. Con người đ ăn cả gốc gc qu hương, bằng phong tục tập qun của mnh, bằng kh chất ring biệt của cơ thể mnh, cũng như bằng lịch sự, trnh độ văn ha của xứ sở mnh. Trong một dĩa đồ ăn, c phản ảnh kh hậu một miền, của những đặc điểm sinh l con người địa phương V giả sử ni c cả phản ảnh của một phần no những đặc điểm tm hồn trong đ c qu chăng ?". Sau cng, người viết muốn mượn tưởng của cụ V Phiến kết thc bi bin khảo về hoa tại đy.

Xun Phương

Bi Đọc Thm

 

Chng ta nn loại bỏ cc định kiến lu đời về những loại rau mi, no l ớt gy lot dạ dy, gừng lm tăng dục...

         Cy đinh hương (girofle) hiệu nghiệm hơn thuốc Aspirine trong việc lm long mu? Đng. Bc sĩ Krishna Srivasta ở Đại học Odense (Đan Mạch) đ chứng minh rằng c 3 loại gia vị khng lại hữu hiệu sự đng kết tiểu cầu, đ l tha l, gừng v đinh hương. Thậm ch đinh hương cn hơn hẳn thuốc Aspirine. Đinh hương c trong thnh phần của mn masala, mn cơ bản của Ấn Độ, m qua nhiều thử nghiệm trn động vật đ cho thấy n c khả năng ngừa ung thư. 

         Đinh hương (Eugenia aromatica) c hoạt chất l eugnol, acid gallotanic, caryophylline.

 

         Cy xạ hương (thym) ức chế được trực khuẩn lao ? Đng. Gio sư Hubert Richard giảng dạy về khoa học gia chnh tại Trường Cao đẳng Quốc gia Massy đ khẳng định điều đ. Xạ hương c đuợc đặc tnh đ l nhờ lượng thymol v carvacrol cao, 2 chất khng nấm v vi khuẩn. Chng tiu diệt cc k sinh đường ruột v lăng quăng muỗi. Nếu nấu nước uống, xạ hương c thể ngừa cảm cm v vim phế quản.

         Xạ hương (Thymus vulgaris) c hoạt chất l thymol, carvacrol, terpnoid, flavonoid, saponine.

 

         Cy cam cc (camomille) c thể thay thế cho cortisone ? Sai. Nhưng những chất trch từ cam cc dng để thoa tại chỗ đ tỏ ra hiệu quả như cc loại kem cortisone điều trị bệnh chm. Người Đức dng rất nhiều cam cc thoa ngoi da để trị tất cả cc loại vim nhiễm, v uống để trị lot. Khả năng khng vim của cam cc đ được đnh gi qua nhiều cuộc thử nghiệm : dường như nhờ một terpnoid l hlnaline. Cy cam cc rất phổ biến tại Đức, đến mức n c một tĩnh từ l alles zutraut (c mọi khả năng). Nhiều th nghiệm khoa học đ xc nhận đặc tnh đ. Cam cc c thể ức chế nấm Candida albicans v một vi loại vi khuẩn (Staphylococcus), ngăn chặn sự pht triển của virus bại liệt, kch thch sự sản sinh cc đại thực bo v lymph bo B.

         Cam cc (Matricaria recutita) c hoạt chất l hlnaline, acid anthmic, anthestrol, apignine, chamazulne.

 

         Cy hương thảo (romarin) v rau (basilic) c đặc tnh khng ung thư ? Đng. Cc đặc tnh khng khuẩn v diệt nấm của loi hương thảo ny đ được biết đến từ lu. N cũng kch thch sự tiu ha : acid carnosic tc động ln cc cơ trơn của bộ my tiu ha. Ngoi ra hương thảo cn cải thiện sự tuần hon v củng cố cc mạch mu nhờ những chất flavonoid như diosmine. Điều m người ta t biết đến l hương thảo c thể ức chế cc gne gy ung thư. Hiện thời đ chỉ l những thử nghiệm trong phng th nghiệm. Trong hội nghị về ung thư học tại Philadelphia gần đy, bc sĩ Michael Sporn đ đưa những chất terpnoid ln hng đầu trong số cc chất khng ung thư thin nhin (cng với những dẫn xuất của 2 vitamin A v D). Người ta đ biết được 7.000 loại terpne, chẳng hạn như limonne của cam qut, glycyrrhzine của cam thảo, myrcne của hốt bố, menthol của bạ h, carvacrol của cy xạ hương. Cũng như những stroid, cc terpnoid c khả năng kch thch tế bo biệt ha, một cơ chế khng lại việc sinh ung thư. Những loại rau mi chứa rất nhiều terpnoid. Bc sĩ Sporn đ chứng minh rằng cy hương thảo c thể ức chế một vi dạng ung thư da.

         Hương thảo (Rosmarinus officinalis) c hoạt chất l terpnoid, flavonoid, acid phnolic, quinone.     

         Rau (Ocimum basilicum) c hoạt chất l estragol, eugnol, linol, linalol.

 

         Ớt lm nặng thm chứng lot dạ dy ? Sai. Chẳng những khng c chống chỉ định đối với những bệnh nhn lot dạ dy m n cn c tnh chất lm dịu  mọi chứng đau v vim. Ớt c chứa chất capsaicine kch thch sự sản sinh chất P m nhiệm vụ l chuyển truyền những tn hiệu đau ln hệ thần kinh. Chất capsaicine lm cạn kiệt nhanh chng lượng dự trữ chất P trong tế bo, do đ sẽ lm t liệt hệ thần kinh. Nhiều loại kem c chất capsaicine đ được sử dụng để chống lại bệnh khớp v cc cơn đau do ln sẹo.  

         Ớt (Capsicum frutescens) c hoạt chất l capsaicine, apsaicine, capsacutine, capsanthine, carotnoid.

 

         Rau tha l bẹ (fenouil) lm giảm cc rối loạn trong thời kỳ mn kinh ? Đng. Tha l bẹ rất giu phytoestrogne, mt loại hợp chất m phỏng hoạt động hormone bằng cch chiếm cc thụ thể của những oestrogne thin nhin. Khi việc sản sinh hormone giảm st, chẳng hạn như trong thời kỳ mn kinh, sự tiu thụ những thực phẩm giu phytoestrogne gip giảm thiểu cc bất lợi trong thời kỳ ny. Nhiều loại thực vật, chẳng hạn như đậu nnh, bạch chỉ v cần ty cũng c chứa cc phytoestrogne. Ngoi ra tha l bẹ cn được dng trong y học cổ truyền để tạo nhiều sữa nơi cc b mẹ mới sinh.  

         Tha l bẹ (Foeniculum vulgare) c hoạt chất l phytoestrogne, anthole, fenchone, estragole, limonne, acid olic, flavonoid, coumarine. 

 

         Gừng tăng khả năng tnh dục ? Sai. Chẳng c g chứng minh điều đ. Gừng l vị thuốc chống buổn nn rất tốt. Trong một nghin cứu mới đy, cc vin thuốc gừng đ tỏ ra hơn hẳn những thuốc khc trong việc chống lại cc cơn buồn nn sau khi gy m. Viện Ung thư Quốc gia Mỹ đang nghin cứu về khả năng khng ung thư của gừng.

         Gừng (Zingiber officinalis) c hoạt chất l zingeribone, bisabolne, camphrne, granial, linalool, bornol, cinole, olorsine.

                                                                              MINH  LUN

 

 

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 12/05/15