Cha Hương Tch

Cha Hương Tch ở tỉnh H Tĩnh toạ lạc trn đỉnh ni Hồng Lĩnh thuộc x Thin Lộc huyện Can Lộc. Theo truyền thuyết, cha l nơi thờ cng cha Diệu Thiện con vua Trang Vương nước Sở,

Cha tọa lạc trn đỉnh ni Hồng Lĩnh thuộc x Thin Lộc huyện Can Lộc tỉnh H Tĩnh l một ngi cha c từ thế kỷ 13 [1] C một cha Hương khng phải ở H Ty Cha Hương Tch. Tuy nhin, cha ban đầu đ bị hỏa hoạn lm chy trụi vo năm 1885. Kiến trc cha hiện ny được Đo Tấn cho xy vo năm 1901. Năm 2003, cha được trng tu. Hội cha diễn ra vo ngy 18 thng 2 m lịch. Cứ 3 năm lại tổ chức hội lớn một lần. Cha thờ Phật Quan m v c cả một am thờ Mẫu.

Cha Hương Tch ở H Ty thật ra chỉ l một "phin bản" đầy nghĩa của cha Hương Tch trn ni Hồng Lĩnh. Theo cuốn Hương Sơn thin tr thiền phả, một vị ha thượng được lệnh của cha Trịnh (sau khi đi tuần th) xc định địa điểm v cho xy dựng cha Hương Tch ở H Ty từ đời L Huy Tng dưới nin hiệu Chnh Ha (1680 - 1704). Trong khi theo sch Hương Sơn bu quyển, cha Hương ở H Tĩnh l một động cao v khuất, thường c my m bao phủ.

Vậy v sao lại c thm một cha Hương "phin bản" ở pha Bắc? Cu trả lời l vo thời L - Trịnh, cc vua L - cha Trịnh phần lớn c qu ở xứ Thanh (xem Hong L nhất thống ch của Ng gia văn phi) nn cc phi tần, mỹ nữ đa số được chọn tuyển ở miền Hoan Chu. Hằng năm cc cung phi, cung nữ Thanh - Nghệ thường trẩy hội cha Hương trn ni Hồng Lĩnh vo ngy 18-2 m lịch bằng đường thủy qua cửa Hội Thống (gần Cửa L by giờ). Mỗi lần những "người đẹp" đi xa như vậy khiến cha Trịnh rất phn vn (tuy đ bố tr lnh vệ phục dịch dọc đường), do đ cha Trịnh mới gọi một vị ha thượng xc định địa điểm ở miền rừng ni H Sơn Bnh để xy cha Hương Tch thứ hai m thờ vọng để cc "người đẹp" đi trẩy hội gần hơn (theo dẫn giải của ng Bi Văn Nguyn, nguyn tổng thư k Hội Văn nghệ dn gian VN). Như vậy nhờ "sng kiến" của cha Trịnh m Việt Nam c hai cha Hương Tch.

Trong thơ văn

Cha Hương Tch ở Hồng Lĩnh từng được nhắc đến trong bi "Nhớ cha Hương" của Thi Thuận. :Bỗng nhớ cha Hương Tch

Khe suối đ gập ghềnh
Dấu Quan m ẩn nu
Am Thnh Mẫu tu hnh
Biết g ngoi my rũ
Mun thuở tiếng Chu Hoan

hay trong thơ của Nguyễn Thiếp (Thi Kim Đỉnh dịch): :Hương Tch ngi cha đời Trần

Dựng trn ngọn ni đẹp nhất Ngn Hống
Am cũ cn lưu lại đ trắng
Nền Trang vương xưa chỉ những thng xanh