Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

 

Bến Tre Qu Hương Ti

HỒ LIỄU

 

H ơi! Bến Tre dừa xanh bt ngt

Đường đi Ba vc gi mt tạnh xương

Em về giữa chợ Giồng Trm

Đừng qun chợ Lch, Ci Mơn anh đợi chờ!

Bến Tre! Đ bao phen thay tn đổi họ nhưng cuối cng nhn dn vẫn quen gọi qu mnh l Bến Tre!

Tn Bến Tre c từ thuở xa xưa. Đến cơn lốc ma Thu, họ đổi tn Bến Tre thnh tỉnh Đồ Chiểu để hấp dẫn quần chng nhn dn. Người dn tỉnh Bến Tre vẫn lng son dạ sắt thể

hiện ch của mnh qua thời Ty Leroy, định biến tn tỉnh thnh ra Trc giang thay v tn tỉnh. Sau ny lc chiến tranh si động, Bến Tre thnh Kiến Ha. Một trong ba Kiến c nhiều khi lửa nhất: Kiến Ha, Kiến Phong, Kiến Tường.

 

 

Bến Tre gồm c mười quận: Trc Giang, Đn Nhơn, Hm Long, Mỏ Cy, Hương Mỹ, Ba Tri, Bnh Đại, Giồng Trộm, Thạnh Ph V Phước Hưng... Ton tỉnh được 116 x, kinh tế chnh l dừa. Nhưng khng phải chỉ đơn giản c bấy nhiu thi. Đnh rằng Bến Tre c nhiều dừa, nhưng ở bn dưới gốc dừa rm mt cn c một kho tng qu gi đặc sản m thiết nghĩ t c nơi no snh kịp.

Trước hết hy ni về danh nhn của tỉnh. Ở Bến Tre c hai danh nhn lừng lẫy m cả nước khng lm sao qun được cng ơn. Đ l thi ho i quốc Nguyễn Đnh Chiểu. Ngi mộ tọa lạc tại Ba Tri. ng l tc giả của quyển Lục Vn Tin trung trinh tiết nghĩa v cả

ngn bi thơ, văn tế i quốc khc. Thứ hai l bc học Trương Vĩnh K, cha đẻ của tự điển quốc ngữ ở thời kỳ phi thai, m sau ny cả nước vin vo đ để cải tiến cho nước mnh c một chữ viết ngy cng tinh vi hơn. Mộ của Ptrus Trương Vĩnh K nằm ở quận Ci Mơn.

Bn kia bờ rạch Nhỏ ngang sng nh thờ lớn. Nh thờ lớn Ci Mơn c một lối kiến trc tinh vi đồ sộ cng một kch cỡ của nh thờ Đức B ở Si Gn. Mộ của nh Bc Học nằm khim nhường ở một liếp vườn dừa tương đối khng to lắm. Mộ xy bằng đ mi c mi che. Thường th cc Ky T hữu đến viếng trong những ngy thnh lễ. C lc mộ cũng im lm suy tư như hiền triết đang suy tư vận nước đang nổi tri.

Sau nh thờ lớn c một cng lnh địa tn nghim của Soeurs thuộc dng tu kn. Trừ ra sau 1975 th khng biết chứ nơi đy xưa nay được coi l vng cấm địa, như một quốc gia trong một quốc gia.

Ci Mơn c danh nhn, c nh thờ lớn. Ngoi Ra Ci Mơn lại l một địa danh tr ph mang lại kinh tế lớn cho tỉnh nh.

Sản phẩm của Ci Mơn l Sầu Ring, chm chm, măng cụt... Sầu ring, khổ qua Ci Mơn mu xanh bin biếc. Cơm vng hạt nhỏ. Ăn vo thơm bt ngt, mt miệng mt hồn.

Cạnh Ci Mơn cn c x Trường Thịnh l qu hương của bn bon. Tri bn bon Trường Thịnh xu di tri kht. Lc chn ngả mu vng nn n. Khi ăn vo t c ai bị trng thực hoặc xt ruột như dng cc loại tri cy khc.

Bn kia sng ci l c lao Tin Long, Ph Long, nơi tiếp cận với x Tin Thủy. Người xưa gọi x đ l x Tin Thủy cũng c l do của n. V nước lộ ở đy chỉ v tới vm l theo thủy triều trở ra biển. Hai x Tin Thủy, Tin Long quanh năm nước ngọt. Nước km, nước rong, nước trong, nước bạc đều vẫn giữ một vị ngọt mt tự nhin. Dn chỉ mc nước v lu chờ nước lng l bn trn nước ngọt thuần ty, khng c lẫn phn hi như nước city của chng ta ở đy. C lẽ nhờ đ m khu vực c lao ny l nơi cư ngụ của loi ốc gạo. C khi người ta gặp ốc gạo kết b kiếm cồn ct dầy để sanh xi nẩy nở. Gặp lc như vậy, ghe xuồng nếu khng đi gấp th họ cắm so chờ nước rng để m ốc. V ốc gặp xuồng l khp mi lại, nhả khng kh ra cho chm tại chỗ chớ khng hề di chuyển nơi đu.

Thuở thanh bnh xa xưa, người ta ăn ốc kỹ lắm. Họ lựa con no lớn mới bắt ln. Ốc mới bắt đem ngm nước cơm vo để hồi lu, ốc sẽ nhả ct ra. Cứ thế bỏ vo nồi để ln bếp khng đổ nước. Cho vo nồi t muối bọt thi. Ốc chn sẽ rớt mi ra phơi by thn ốc vng

tươi, mập . Lm nước mắm ớt cho t xoi sống kẹp vo m nhai. Con ốc thơm thơm bo bo đn rm. C t xoi sống tiễn đưa! i cn g ngon hơn nữa đy, thưa qu vị?

Trn x Tin Long Tin Thủy l x Ph Long. Lưng chừng đường đi ln Ph Long c một ng ba sng tn l ng ba Bến Rớ. Ng sng ny chạy về Ph Tc, Ph Đức, Rạch Đnh. Bn kia l Rạch Gầm Xoi Hột, nơi m Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lm cỏ qun Xim La (Thi Lan) từ 20.000 qun xuống cn 1.600 phế binh v cho tu đưa về nước theo diện nhn đạo!

Ng ba Bến Rớ c cu h rất dễ thương:

"Ba phen quạ ni với diều

Ng ba Bến Rớ c nhiều c tm"

chớ khng phải:

"Vĩnh Long cầu sắt c nhiều xc Ty"

Một cnh đồng bt ngt phn chia Tin Thủy Tin Long thnh ranh giới. Bn kia ven đồng l x Quới Thnh, Thnh Triệu. Hai x ny l qu hương của loi nấm mối. Một sản phẩm qu hiếm của giới tu hnh m mỉa mai thay, dn nhậu lại thch cng dữ tợn nữa.

Ở cc nơi khc, nấm mọc tự nhin c g. May lắm l nhổ được nửa rổ, nửa thng, hoặc một thng l cng.

Đng ny dn x Qưới Thnh biết khai thc đặc tnh của nấm để biến thnh nguồn kinh tế đng kể.

Đến ma kh, dn chng chặt cht tu l dừa nm dy trn liếp vườn. Để l cho mục v l sẽ l thực phẩm cho loại mối. Mối c thực phẩm sẽ ở nguyn tại chỗ khng v nh ph phch. Dễ sanh si nẩy nở v sẽ trồng nấm vo ma mưa sắp tới.

Người dn c lịch nấm mọc. Ngy thng... chỉ x xch vi hm thi. Lc mưa vừa cho sn th họ mau mau hốt bn ở dưới mương dừa nm ln liếp. Bn vừa ro, cơn mưa kế tiếp bắt đầu, nắng ng mu vng hanh l lc nấm mọc. Tai nấm mọc xuyn qua lớp đất ướt, thn nấm di gấp đi gấp ba lc bnh thường. Ng chưa mở d, cn nặng k lại dn ngon.

Đem nấm rửa sạch để ro trộn t muối ớt cho vo l bạc h non, thm t mỡ hnh gi kn đem để ln lửa than cho chn. Nấm tỏa mi hương bt ngt - Ăn vo sẽ thấy nấm vừa dn, vừa ngọt, vừa thơm... đến thnh nhn cũng phải gật g.

Ny giờ nhắc nhiều đến mồi qu m chưa kể đến mn m cc đấng my ru đợi chờ c vẻ sốt ruột: đ l nước mắt qu hương. Vng! Bến Tre của chng ti chẳng những c, m c một cch hnh diện v c rượu đế no snh kịp rượu chợ Thơm, giữa Mỏ Cy v Hương Mỹ.

Cần Thơ c rượu Ci Trm, Rạch Gi c rượu Đường Xuồng, ven đ c rượu Hốc Mn, G Đen; nhưng nếu đem so với đế Chợ Thơm th chắc phải cho thua. Dn Chợ Thơm nấu rượu bằng nếp Hương chọn kỹ. Nước H Nm pha với nước nh l tắt lửa dẹp khp. Rượu H Nm uống chy ruột, rượu Hng Ba nấng bọn dạ. H Nm pha với nước nh cho một nồng độ như cognac Php. Hương vị qu hương thấm tha tnh người.

Xin qu vị nam tử xch lt rượu Chợ Thơm xuống Ba Tri, qu của cụ Đồ Chiểu, qu vị sẽ c mồi nhm nhi đng mức: Đ l s huyết Ba Tri! Con s khng to như s Rạch Gi nhưng s Ba Tri thn trn thịt mập. S được nướng vừa h mồm th tch ra cho t chanh,

tiu vo. Mnh s đỏ hỏm mập . Mi vị thơm tho, ngọt bo. By giờ c sẵn rượu đế Chợ Thơm xin đưa cay một cht, qu vị sẽ thấy tm hồn mnh bay ln tm ngả sơn kh!

Chưa hết đu! Qu hương của cụ Nguyễn Đnh Chiểu cn c một sản phẩm trứ danh nữa đ l cua biển Ba Động.

Cua Ba Động bắt ln lc tối trời. Thn cua đen kịch nặng nề. Đem nướng ln thịt cua trắng phau đầy đặn, gạch cua đỏ hỏn chứ khng phải vng hoe như cua nơi khc. Thịt cua Ba Động ngọt lịm chứ khng mặn như cua nơi khc. Đm tiệc đm cưới m đem về được vi xu cua Ba Động để lm chả th cn g hơn nữa.

Bn trn bản đồ một chốc l Giồng Trm - Qu hương của bnh trng m v bnh phồng:

Em trng bnh trng, anh quết bnh phồng

Cảm thương đi m ửng hồng, hẹn em chợ Mỹ Lng ăn cho về đm

Chợ Mỹ Lng ban ngy sinh hoạt c vẻ thưa thớt, nhưng ban đm lại đng vui tấp nập đủ loại thực phẩm tươi ngon. Do đ nam thanh nữ t thường hẹn nhau ra chợ Mỹ Lng về đm.

Bn kia c lao Minh l Bnh Đại, qu hương của Ty Le Roy v Đồng Văn Cống. Ty Le Roy đnh giặc hay, biết dụ dn, cho nn c lc y rượt Đồng Văn Cống chạy qun mặc o.

Đưa nữ địch vận v, nữ địch vận m mẩn tm thần, quyết theo chng về Php. Ty Le Roy biết ca vọng cổ, biết g nhịp song lang. Về sau qua Php, Le Roy bắt Ty thiệt l tướng Salan giam v bt.

Cch một bờ Cửu Long l Thạnh Ph. Nơi đy Ch L mọc thnh rừng. Mới nhn tưởng đu l đất hoang rừng rậm. Dn lm sao sống nổi. Nhưng thưa khng. Rừng Ch L đ l

tiền bạc đấy. Dn ở đy chuyn nghề chặt củ hủ Ch L con. Mỗi đọt như vậy l một vị Đung nằm chễm chệ ở trong. Dn chặt đọt Ch L b thnh b, đem gấp ra chợ Bến Tre

hoặc Si Gn để bn. B Ch L về tới Chợ Cũ Si Gn l tư thế n khc rồi. N nằm trong tiệm Ch V nh hng đặc sản - Đắt khng thể tả - Khch đng khng thể đếm.

Người ta tch đọt Ch L bắt hong tử Đung ra cho lội muối một cht l n vừa sạch vừa bất động. Nht vo thn Đung một hạt đậu phộng rang. Thoa t nước x dầu hoặc nước mắm Ph Quốc rồi chin bơ. Con Đung chin vừa bo vừa thơm. Đng ra chin bơ cũng cn hơi thừa v Đung tự nhin đ c mi bơ bo ngậy rồi.

Bến Tre cn c loại Đung Dừa cũng bo, to con hơn v nhiều hơn, nhưng lại khng thơm bằng Đung Ch L nn v vậy m rẻ tiền hơn. C lẽ sản phẩm của Bến Tre qu nhiều, qu phong ph. Chng ta chỉ nhắc sơ qua cc đặc sản trn cạn chứ chưa đề cập tới thủy sản, hải sản. Những mn ny c dịp khc chng ti sẽ bn. V c lao Bến Tre hnh tam gic đy quay về biển, v biển với cửa sng giao nhau để tch lũy v số tm c dồi do của dng bằng Nam Việt tr ph.

Thật l một sai lầm to tt khi gọi mấy người răng h l dn Bến Tre. Họ muốn ni ci răng hm h giống như bn nạo để nạo dừa. Lu rồi thnh cu diễu cợt khả ố! Cc thanh nin ở xa đu c biết rằng:

Con gi Bến Tre tc my da trắng

Mắt nhung đen m phấn mi son

Dng đi yểu điệu ru hồn

Em đi khuất dạng m anh cn trồng cy si!

Đ l những nt đẹp xinh, duyn dng của Bến Tre ti vo thuở thanh bnh xa xưa. Giờ th tất cả đ đổi thay. Trận cuồng phong 30-4-1975 đ cuốn đi tất cả truyền thống, tập qun của qu mnh.

Mong ngy no đ, đồng bo cả nước cng đồng hương chng ta khi phục lại qu hương, cho xứng đng lng trung dạ hiếu của cụ Đồ Chiểu v khối c tinh anh uyn bc của nh bc học Trương Vĩnh K.

HỒ LIỄU

(Trch ĐS. Tiền Giang - Hậu Giang)


 

Nguồn: saigontimesusa

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 01/28/16