Home T́m Ca Dao Diễn Đàn T́m Dân Ca Phổ Nhạc T́m Câu Đố T́m Chợ Quê Góp Ư Toàn Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cách Sử Dụng
Dẫn Giải
Diêu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Quê
Cội Nguồn
Cổ Tích
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngôn Ngữ
Nhân Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Quán
Quê Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dân Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 

 

   
Truyện Trạng Bến Tre

Truyện trạng chiếm một vị trí nổi bật trong truyện kể ở Bến Tre. Đó là những truyện kể gắn với một hệ thống truyện do những người nói láo – "nói láo như thật", "bịa như thật" như dân gian quen gọi – sáng tạo ra. Vùng Châu B́nh (Giồng Trôm) có ông Ba Me, vùng Cẩm Sơn (Mỏ Cày) có ông Bảy Lẹ, vùng Đại Điền (Thạnh Phú) có ông Bàng, vùng Định Thủy (Mỏ Cày) có ông Ó ... Ông Ó, ông Bàng, ông Bảy Lẹ, ông Ba Me vừa là nhân vật trung tâm của một hệ thống truyện, vừa là người sáng tạo truyện, Tiêu biểu nhất trong số này là ông Ó và truyện ông Ó. Cũng như các nhân vật Trạng Lợn, Trạng Quỳnh, Ba Giai, Tú Xuất, Thủ Thiệm, Ba Phi, Bộ Lữ... các "tác giả" truyện trạng Bến Tre vừa có nét chung, vừa mang dấu ấn riêng khó lẫn lộn.

Ở các truyện trạng của ông Ba Me, ông Bảy Lẹ, ông Bàng, người ta thường thấy một thủ pháp quen thuộc khá phổ biến là biện pháp phóng đại. Ở truyện ông Ba Me, cây ḿ có cháng ba lớn đến nỗi người nằm trên đó không găy; con cá ngát to đến nỗi cái lọp chứa không nổi nó. Ở truyện ông Bảy Lẹ th́ tay con người cứng như thép, khi gồng lên, người ta mang búa tạ đập vào mà chẳng hề hấn ǵ. Ở ông Ó, có một số truyện cũng sử dụng biện pháp ngoa dụ này như truyện Chó săn, truyện Hàng dừa của bà huyện. Con chó săn bị heo rừng húc trả lại bể đầu, ông Ó phải lấy dây choại ràng cột lại, nhưng nó vẫn c̣n đủ sức để đuổi theo cắn con mồi. Con chó mẹ đẻ ra một bầy chó con. Bầy chó vừa đẻ ra đă lao vào cùng mẹ cắn đứt nhượng chân của một con heo rừng độc chiếc (truyện Chó săn). Trong khi ở truyện Hàng dừa của bà huyện, con cọp từ trong rừng ra, ăn trái dừa bị ông Ó bắt gặp, Ông Ó nắm đuôi con cọp, đá một cú song phi vào bụng nó, làm cho cọp ỉa văi ra một loạt trái dừa, nơi ấy về sau mọc lên một hàng dừa thẳng băng như kẻ chỉ.

Nhưng biện pháp nghệ thuật chính ở truyện Ông Ó là ở chỗ thường tạo ra một "t́nh huống thử thách" ở cốt truyện. Trong t́nh huống này, nhân vật phản diện phơi bày cái đáng chê, đáng cười của nó, c̣n ông th́ chứng tỏ sự thông minh, tài ứng phó của ḿnh. "T́nh huống thử thách" này thường được tạo ở hai dạng. Dạng thứ nhất là một nhân vật A hay B nào đó (có khi là một đám đông nhiều người) vốn đă biết tiếng ông, chủ động mời ông nói láo, coi như để thử tài ông như truyện Bữa nay bể đập Kỳ Hà. Đám hương chức đang ngồi ở đ́nh, thấy ông Ó đi ngang bèn mời ông: "Này vào đây nói láo nghe chơi". Như thế là họ đă biết tỏng rằng ông Ó là một "cây" nói láo, nên mới mời ông. Điều thú vị là, mặc dù họ đă biết trước sẽ bị lừa, đă hết sức "cảnh giác", nhưng cuối cùng vẫn bị ông lừa. Cả một đám hương chức đều cắm đầu, cắm cổ chạy theo ông đến đập Kỳ Hà để bắt cá, nhưng đến nơi họ mới chưng hửng ra là bị ông Ó gạt. Đó cũng là trường hợp truyện Ông Ó ở Huế.Chính bọn quan lại ở triều và viên Đông cung đă tạo ra "t́nh huống thử thách" và họ đă nếm biết được tài nói láo của ông Ó ngay lần gặp gỡ đầu tiên.

Bằng sự thông minh và nhanh nhẹn, ông Ó đă lừa được vợ nhỏ anh nhà giàu nọ, vốn được cưng chiều (truyện Xỏ vợ nhỏ anh nhà giàu), gạt được bọn quan chức từ chánh tổng (truyện Bán sách nói láo) đến quan huyện Cái Quao (truyện Nói láo có sách), đến cả các quan chức ở trong triều đ́nh Huế.

Dạng thứ hai là "t́nh huống thử thách" do chính ông Ó tạo ra, rồi sau đó đưa các nhân vật vào cuộc đầu trí với ông, để từ đó làm bật ra chân tướng, tính cách của họ như viên quan huyện hống hách tham lam (Truyện Tui là dân mần ăn mà), gă nhà giàu hám lợi (truyện Mượn trâu), ông hương Cả ham ăn (truyện Ông Cả thèm thịt trâu)... Bằng tài ứng phó linh hoạt và thông minh, ông đă lột cái áo hoa mỹ, dối trá của bọn nhà giàu, quan lại hợm hĩnh, phơi bày cái tầm thường, lố bịch của những nhân vật. Mỗi truyện ông Ó, nếu tách rời ra, là một mẫu truyện độc lập, nhưng nếu tập hợp thành một hệ thống truyện, th́ nhân vật trung tâm chính là ông Ó - người kể chuyện. Nói một cách khác, ông Ó là tác giả của truyện, vừa là chất keo kết dính các truyện thành một chuỗi truyện - truyện ông Ó – mang đặc trưng riêng, không giống các tác giả truyện khác.

 

 

Sưu Tầm Tài Liệu và Web Design

  Hà Phương Hoài

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hoàng Vân

Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Julia Nguyễn
Xin vui ḷng liên lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những ǵ liên quan đến trang web nầy
Copyright © 2003 Trang Ca Dao và Tục Ngữ
Last modified: 01/28/16