Home Tm Ca Dao Diễn Đn Tm Dn Ca Phổ Nhạc Tm Cu Đố Tm Chợ Qu Gp Ton Bộ Danh Mục e-Cadao English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cch Sử Dụng
Dẫn Giải
Diu Dụng
Cảm Nghĩ
 
Ẩm Thực
Chợ Qu
Cội Nguồn
Cổ Tch
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngn Ngữ
Nhn Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Qun
Qu Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dn Ca
 
Trang Chủ
 

 
 

 

 
 
 

Về G Vấp, Nhớ Những Mảnh Vườn Xưa

 

PHẠM NGA

 

 

Ở Si Gn, c một thời m cứ khoảng nửa đm về sng, phố phường cn say ngủ, trong khng kh se lạnh v tĩnh lặng, chợt nghe m ả lm sao tiếng xe ngựa lốc cốc ngoi đường. Đ l xe chở rau xanh v hoa tươi từ vng ngoại như G Vấp, Hốc Mn vo cc chợ nội . Rồi ở những phin chợ Tết hằng năm ở khu B Chiểu gần nh ti, rau xanh - loại thực phẩm rẻ tiền, tầm thường v qu quen thuộc hằng ngy - cũng khim tốn gp mặt bn cạnh tri cy, bnh, mứt, đồ trang tr tết... Đ l mấy thứ rau thơm, x lch, tần , dền ớt, dền đỏ, cải di (hay cải thảo), cải ngọt, cải bẹ xanh, bồ ngt.vv.., m b con tiểu thương gọi chung l đồ hng bng. Cao sang hơn v lm đẹp hơn cho chợ Tết l cc loại hoa đầy mu sắc tươi thắm, như: vạn thọ, thược dược, cc vng, mn đnh hồng Chnh vo thời ấy, ti mới được biết l ở vng G Vấp, tức khng xa đất B Chiểu cho lắm, từ xa xưa đ c nghề lm vườn, chuyn về rau v hoa, vốn nui sống nhiều gia đnh nng dn ở ngoại Si Gn.

Sau biến cố 30-4-1975, đu khoảng những năm cuối thập nin 70, rất nhiều lần ti đạp xe về khu vực nghĩa trang Vạn Thọ, thuộc phường 8 quận G Vấp ngy nay, để thăm mảnh vườn của vợ chồng Tư Nhu. Chng ti đ kết bạn qua 3 năm đi TNXP, cng đo knh, đắp đ, lm la đất phn, trồng bo bo đất g ở một nng trường vng Củ Chi, rồi nng trường giải thể năm 1979, chng ti được xuất ngũ về nh.

Ti cn nhớ thời 1979, c một con đường mn cỏ mọc xc xơ, ngoằn nghoo chạy giữa nghĩa trang, hai bn l hng ngn ngi mộ cũ kỹ nằm im lm dưới nh nắng. Ra khỏi nghĩa trang, nhn xuyn qua những khm tre l thấy những vạt đất thẳng thớm, lc đc vi con b, con heo v g, vịt thả vườn. Trong số đ c miếng đất xo xo của Tư Nhu, thường trồng đủ loại rau cải xanh.

Lần no cũng vậy, vừa thấy bng ti ngoi hng ro l lập tức Tư cười hể hả, ngưng ngay cng việc đang lm trong vườn hay ro vợ ra lm thế để by độ nhậu cc, ổi, đậu phộng nấu dưới gốc cy chuối ở m vườn.

Đng l bọn ti khng phong lưu g cho lắm. Chỉ cch ci chiếu nhậu rch nt vi mt l s sụ mấy ụ phn rc - đ được Tư phủ kn cho hoai dưới nắng trời - lun lun ban tặng cho dn nh vườn ci mi thối nồng v cả mấy sư đon ruồi, gii. Vừa phẩy tay đuổi con ruồi xanh l lợm đậu trn miệng chn mắm ruốc, ti vừa hỏi Tư về một loại phn bn rau cn gh hơn phn rc v phn chuồng (phn tru, b) nữa m trong trại học tập cải tạo ở Trảng Lớn (Ty Ninh), ti đ từng sử dụng - gọi l xử l phn - theo lịnh cn bộ quản gio để bn cho rau muống trồng trn đất, đặc biệt loại phn ny lc no cũng dư xi v được lấy ra từ nh x hai ngăn trong trại:

- N, cậu c dng phn bc khng đ?

- Anh ni phn bc g?

- Th phn người đ! Mấy tờ bo về nng nghiệp dng chữ ny.

- , hổng phải đu, tui nghe ni, ku đng l phn bắc. Dn ở đy đu c xi thứ ny. Tui cn nghe ni l chỉ c một thời, cũng xưa lắm rồi, đu ở miệt Ph Lm, mấy người Hoa, hay đội ci nn l bự bnh ki, trồng cải n, tức cải rổ đ, c lấy thứ ny phơi nhiều nắng cho kh, rồi gi ra trộn với nước đi, gnh đi tưới. Ch, xi phn đặc biệt như vậy th cy cải chắc l bự, ngọt hết chỗ ni hả?

Dn lm vườn như Tư vốn phải chịu quen với đủ thứ khng được sạch sẽ, thơm tho g. Mi mồ hi lun lun chua nồng trn người Tư do ngoi vườn, ngoi nắng th cng việc lm hoi khng hết. Dọn đất, ln luống, ươn cy con, rải phn, dọn cỏ, tưới nước, nhổ rau Chỉ ring việc tưới thi mỗi ngy phải 3 bận sng-trưa-tối. C lần bị ăn trộm lẻn v nh lấy mất ci my bơm một ngựa, vợ chồng Tư đ rất khốn đốn. Ma mưa th thỉnh thoảng c thể bỏ tưới giấc trưa. Nhưng ngược lại, chnh 6 thng ma mưa lại lm năng suất rau giảm, c khi giảm tới phn nửa, v rau rất dễ hư ng, nhất l đối với loại rau mỏng l như x lch. Dn trồng rau xem ma mưa l ma nghịch, thường phải giảm bớt số lượng rau ươn trồng v dễ thua. Về 6 thng ma nắng th cũng khng phải hon ton thuận lợi, d thời gian ny c dịp Tết nguyn đn để trồng hoa (dn Nam rặc như vợ chồng Tư nhất định ku l trồng bng), bn được tiền hơn rau. Về cng chăm sc th hoa đi hỏi người trồng phải chịu kh, chăm cht hơn trồng rau, đậu. Nhưng đ chỉ l chuyện nhỏ. Kh một tiếng sau hớp rượu, Tư - dn lm vườn cố cựu mấy đời - mới phn tch rnh rẽ:

- Ni no ngay, để đất trồng rau th rất mau ăn. Cải ngọt, cải bẹ chỉ cỡ 20 ngy l nhổ bn được rồi. X lch th chăm kh hơn nhưng cũng chỉ 25 ngy, n lại chịu lạnh nn ma gần Tết, trời mt, x lch rất đẹp, đem bn thiệt ngon. Cn nếu mnh dnh đất trồng bng th cỡ 6 thng mới bn được. Chừng thng 6 ta l phải lo xuống giống mới kịp. Rồi ươn ra chậu, rồi 15 ngy sau lo cơi ngọn V tuy bng n khng ăn phn, tro nhiều hơn rau, nhưng mnh l người trồng, cũng phải ăn cơm để sống, chớ hổng lẽ nhịn đi trong 6 thng trồng bng? Tiền vốn mua cc giống bng cũng nặng v phải lựa giống thiệt kỹ, nếu khng, lỡ gặp hột ra cy điếc th thua l ci chắc.

Thường th giữa chầu lai rai của bọn ti hay c một anh hng xm của Tư cứ tự tiện vạch hng ro bng bụp bước qua nhập cuộc. C lần anh ta mời cả bọn qua đất của anh. Chiếu nhậu vừa trải dưới một gin đậu c-ve th anh đ chạy v bếp lm liền một mn mối đặc biệt. T ra chỉ l đậu ve non hi ngay trn gin, rửa sơ rồi xo tp mỡ. Nhưng khng ngờ ci mn đơn giản, tầm thường ny lại rất ngon miệng.

Thời đ, cả nước cn ăn độn cơm với khoai, với bắp, bạn b ngho bọn ti gặp nhau, c bấy nhiu đ cũng l vui, l hạnh phc rồi. Người Si Gn bắt đầu biết mi ăn độn, b Q.V., vốn l chuyn gia về ẩm thực, nguyn hiệu trưởng một trường nữ cng - gia chnh nổi tiếng, đ ln ti-vi dạy cho khn giả cch chế biến rau muống thnh nhiều mn ăn khc nhau m b ta cam đoan l đều ngon hay lạ miệng. Lần đ, một anh bạn ở chợ trời thuốc ty vng Tn Định, lun gọi tn vinh rau muống l sm dy, đ than thở: Trời ạ, sau ci vụ rau-muống-bảy-mn ny, chắc qu ma-đm Q. V. sẽ dạy tiếp cho quốc dn, đồng bo về mn khoai m, tức l sm đất đ mấy cha, thnh khoai-m-mười-mn. Thi chắc tui đi qu! Mấy cha chịu nổi m ở lại th rng ăn sm dy với lại sm đất cho n bổ khỏe nh!.

Ai đ chịu nổi hay khng g th cuộc sống vẫn thản nhin tri đi theo ngy thng. Sau mấy năm liền khng c dịp gặp nhau v ti rời Si Gn, xuống kiếm sống ở qu vợ l Vũng Tu, ti trở lại khu nghĩa trang Vạn Thọ thăm nh Tư Nhu th thấy lạ hoắc, lạ huơ. Nghe ni b Vạn Thọ, chủ nghĩa trang đ hiến đất cho nh nước tự hồi no v nơi ny đ được giải tỏa trắng để qui hoạch thnh Lng Hoa G Vấp. Một con đường mới mở, chạy bn cạnh lng hoa th ci tn L Văn Thọ của n lại chẳng dnh lu g tới gia tộc b Vạn Thọ m l tn một liệt sĩ no đ. Cn ci đường mn chạy giữa nghĩa địa ngy trước nay đ được cn nhựa v c tn đng hong l đường Cy Trm, hai bn đường l cả dy phố kh sầm uất, nhộn nhịp.

C điều l, chnh trn con đường đng vai xương sống của lng hoa ny lại kh tm ra cc loi hoa. Chỉ thấy ton l nh hng, qun nhậu, qun karaok, tiệm bn ga, bn điện thoại di động.v.v Họa hiếm l hai, ba chỗ bn cy kiễng, hoa chậu hay by bn cc loại tượng đ, tượng xi-măng.

Ngy trước, khi đi trn đường, nhn qua những hng tre l thấy ngay những vạt đất trồng rau nằm cạnh những căn nh l hay nh vch vn như nh Tư Nhu. Nay tre trc, nh l, nh gỗ g cũng biến mất m chỉ c ton l nh gạch, nh lầu hai, ba tầng cng vĩa h lt gạch con su.

Phải bước ra pha sau căn nh trệt mới xy của vợ chồng Tư mới thấy mảnh vườn cũ. Ci nh l biến mất v đất vườn cũng bị giải tỏa một phần cho con đường nhựa v chỉ cn lại khoảng 1000m2 trồng rau. Tư cng những nh vườn ln cận vẫn trồng những loại rau truyền thống G Vấp, như mồng tơi, dền, rau thơm, x lch, cải ngọt, cải n, cải bẹ.v.v v một t xu ho, cải bắp, hnh ng. Nhưng Tư ni ngay:

- Đất trồng ở vng ny giảm đến 70 80%. Số b con cn theo nghề chỉ cn khoảng một nửa. Bỏ nghề cũng phải v gi đất ln liền liền, đem đất phn l bn kiếm tiền, chuyển qua nghề khc khỏe hơn.

- Cậu vẫn c trồng hoa Tết?

-Th cũng rng. Cũng vẫn mấy thứ bng truyền thống thi, như thược dược, hướng dương, cc mm xi, sống đời.v.vMấy năm qua c thm vạn thọ Php, bng lớn. Nhưng bng G Vấp đang khng cạnh tranh nổi với bng Ci B chở ghe ln Si Gn, nhiều v rẻ hơn.

Cỡ 1 2 giờ khuya, vợ chồng Tư đ lo nhổ rau, cột b, để đến 4 giờ sng chở đi bn. Do số lượng rau nhỏ nhoi khng đng để Tư chở xuống tận chợ hng bng B Chiểu, họp từ giữa đm về sng ngay trn h phố m chỉ chở ra tới chợ rau ng tư L Văn Thọ Phạm Văn Chiu, cch nh chừng 1 cy số. Nhưng phải coi chừng Cứ khoảng 4 giờ sng, dn trồng rau trong vng tụ tập về ng tư nhỏ hẹp ny để bun bn với đầu nậu cng người bn lẽ. Chợ chỉ họp đến hững sng l tn nhưng trong bng tối chập choạng, xe 2 bnh chở rau thường đậu lấn mặt đường, người mua cứ tỉnh bơ chuyển rau từ xe người bn qua xe mnh, mặc kệ cho kẹt xe. Đến cỡ 5 giờ sng th xe cộ nhiều hơn, no l xe bus, xe hng, xe chở cng nhn Trng đon xe đm ma th cng dễ kẹt xe hơn. Đ từng c một vụ ẩu đ giữa một anh lơ xe bus với một anh chở rau, rồi anh lơ chạy đi mc cng an phường. Nhưng cng an c xuất hiện th cũng giống như ai đ khuấy động một bi ruồi đậu. Cng an đi rồi th ai nấy, người bn cũng như người mua rau, lại tiếp tục trở lại chỗ cũ

Ti hỏi Tư thấy tương lai của nghề trồng rau vng ny như thế no. Người đn ng m mấy đời gia tộc bn mnh cũng như bn vợ đều đ sống bằng ci nghề lam lũ ny, rầu rĩ trả lời:

- Đất trồng rau ở đy cng ngy cng teo tp, nhường chỗ cho nh cửa mọc ln san st. Dn ko về ở cng đng th vườn rau mnh cng bị bao vy, c lập. Rồi c ngy rất dễ bị thưa kiện về tội lm nhiễm mi trường. Hiện nay, nh tui đu cn ruồi như hồi trước nữa l do tui rất t ủ phn rc hay phải mua phn đ hoai rồi cho khng cn mi. Nhưng mi ur, mi thuốc trừ su, mi g cũng bị hng xm ở st bn vườn la lối. Hiện nay, tụi tui thức khuya thức hm, bm v 1000 mt vung vườn kia để mỗi thng, trừ hết chi ph phn giống, điện đm th cũng cn dư ra được cỡ ba, bốn triệu để đong gạo, đng tiền học cho mấy đứa nhỏ. Nhưng chắc một hai năm nữa tui phải đổi nghề thi. Chừng đ cũng c lẽ khng cn ai giữ đất trồng rau, trồng bng ở vng ny nữa đu, d đ c lập lng hoa g đ!

Lu nay, ngoi hng bng của G Vấp, cung ứng cho Si Gn cn c rau, hoa tươi, hoa kiểng của Hốc Mn, Bnh Chnh, Thủ Đức, hay xa hơn l của Bến Tre, Tiền Giang, Đồng Nai, Lm Đồng, H Nội Đặc biệt l hoa Đ Lạt mun mu mun vẻ đ trn ngập thị trường với gi hạ hơn trước rất nhiều, lấn t hẳn hoa của cc vng ngoại quanh Si Gn. Phải ni t nhiều g đy cũng l một thay đổi tốt đẹp cho cuộc sống mọi người. Nhưng ring ti, trong thm tm vẫn c một nỗi buồn, nỗi tiếc nhớ man mc v chẳng bao lu nữa sẽ lụi tn hết những ngi vườn xanh tươi, yn tĩnh, như mảnh vườn nhỏ b của Tư Nhu bạn ti, nằm khuất lnh ở một vng đất hiền ha, nguyn l ngoại của thnh phố Si Gn xa xưa.

*Tưởng niệm Hồ Văn Nhu (1959 2009)

 

Sưu Tầm Ti Liệu v Web Design

  H Phương Hoi

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hong Vn

Sưu tầm Nhạc Dn Ca

Julia Nguyễn
Xin vui lng lin lạc với  haphuonghoai@gmail.com về tất cả những g lin quan đến trang web nầy
Copyright 2003 Trang Ca Dao v Tục Ngữ
Last modified: 06/01/15