Home T́m Ca Dao Diễn Đàn T́m Dân Ca Phổ Nhạc T́m Câu Đố T́m Chợ Quê Góp Ư Nghe Nhạc English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cách Sử Dụng
Dẫn Giải
Diêu Dụng
 
Ẩm Thực
Cảm Nghĩ
Chợ Quê
Cội Nguồn
Cổ Tích
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngôn Ngữ
Nhân Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Quán
Quê Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dân Ca
 
Liên Mạng Thành Viên
Trang Chủ
Hồng Vũ Lan Nhi 1 & 2
Phong Thủy HKH
 

 
Giới thiệu vài nét về cuốn sách „ Ca Dao- Con Đường Văn Hóa Việt „

Tác giả: Nguyễn Văn Nhiệm
     
 
Sách dày 557 trang gồm phần dẫn nhập và 14 chương.
Phần dẫn nhập gồm hai tiểu đề mục: Minh triết và quan điểm.

Một tài liệu dày công nghiên cứu. E-Cadao trang trọng giới thiệu cùng độc giả (xem chi tiết tại:)     

 

 

BÀI HÁT ĐẦU TIÊN CHO MỘT CON NGƯỜI

Hát ru

Trich từ nguoivienxu

Hát ru là bài hát đầu tiên cho một con người mới cất tiếng khóc chào đời. Bài hát đó được cất lên từ nỗi sung sướng hay cơ cực, hân hoan hay buồn tủi... do chính người mẹ - người đă trực tiếp mang nặng đẻ đau sinh ra một h́nh hài. Điệu vỗ về ru ngủ ấy dường như không chỉ ḥa tan trong sữa mẹ để nuôi con lớn lên từng ngày, mà khi c̣n trong bào thai, mẹ đă truyền từ cuống rốn điệu hát ru khi muốn tâm t́nh, khi âm thầm dỗ dành nựng nịu, khi mẹ c̣n hứa hẹn: "Nào, hăy ra đây với mẹ"; như bài hát ru của người mẹ Stiêng sau đây:

 

Nhà thơ Lê Giang

Mẹ dỗ con, con ơi đừng khóc
Mẹ ru con, con ơi ngủ đi
Mẹ địu con trên tấm lưng gầy
Bươm bướm bay, bay vào giấc ngủ
Đậu lên mũi, mùi chuối chín cây
Con bươm bướm lại cất cánh bay
Đậu lên mũi, mùi thơm mía ngọt...

Trên tấm lưng gầy, mẹ địu con lên nương rẫy, mẹ vừa văi hạt giống gieo trồng xuống đất, vừa gieo vào ḷng tuổi thơ ư nghĩa sống của một con người. Rằng không phải con chim nào bay lên trời cũng đều là chim ưng, mà quạ, diều, chim cắt, chim cú cũng bay lên trời cao! Và khi mẹ vừa đưa vơng vừa may vá, mẹ lại gửi theo đường kim mối chỉ trong chiếc tă lót cho con - một trong những khuôn phép ở đời:

Ầu ơi... chim khôn chưa bắt đă bay.
Người khôn chưa nói giang tay đỡ lời.
ầu ơi... Trời c̣n khi nắng khi mưa.
Người ta cũng có sớm trưa thất thường.


Những người từng hát một đời bên bếp lửa, với đồng ruộng sau lưng, với ḍng sông quê trước mặt, cho rằng trên đời này chỉ có ba bài hát: bài hát ru thứ nhất là bài hát ru bên nôi, bài hát ru thứ hai là bài hát khi mẹ mất con, c̣n bài thứ ba - đó là tất cả các bài hát c̣n lại. Có lẽ đúng như thế thật.

Chẳng mấy ai nghĩ rằng ḿnh nên người là nhờ tiếng hát ru của mẹ. Và, cũng chẳng mấy ai nhớ câu ru nào mẹ đă ru ḿnh. Nhưng, không ai sao lăng giọng hát của mẹ ḿnh, hay tiếng cười hạnh phúc đưa dấu sắc lên cao, hoặc trầm buồn nhẫn nhục để lặn xuống một dấu huyền, dấu nặng như muốn chôn chặt tận đáy ḷng.

Ầu ơi... thương nhau bụi cỏ cũng ngồi
Đám tranh cũng lội, rừng chồi cũng băng.


Tiếng ru bên nhà láng giềng, tiếng ru trong mái ấm thuở ấu thơ d́u dắt từng bước, từng bước đi lẫm đẫm cho tới lúc con người bé bỏng kia biết chạy nhảy vui đùa, vẫn đuổi theo mang máng nhớ một t́nh quê nơi chôn nhau cắt rốn:

Chim than trái chín ăn xa,
Buồn t́nh nhớ gốc cây đa muốn về.

Người ta c̣n nói rằng, vô phước cho một người nào đó không hề được nghe câu ru của mẹ để dần dần được lớn lên, dần dần được trưởng thành. Tôi đă từng gặp bà Trần Thị Ba, 73 tuổi ở xă Trung Nhất, huyện Thốt Nốt, tỉnh Hậu Giang khi bà ngồi trên sạp tre, ru cháu ngoại trên chiếc vơng đay. Trên vơng cháu lim dim - dưới sạp tre con chó mực nằm cũng lim dim. Nghe bà cất tiếng, con heo nái đang ủi đất cũng chạy vào chui xuống sạp tre... ngủ ngon lành. Bà cười, bảo má dỗ một lúc "ba đứa" ngủ! Những người đi sưu tầm ca dao gặp má trưa hôm ấy nghe gió đồng hiu hiu quyện với câu ru khàn khàn đặc sánh:

Quạ kêu dưới đám ruộng dài,
Anh mê theo gái nói hoài anh không nghe

Th́ dường như cũng muốn lăn ra, châu đầu lại với nhau trên chiếc sạp tre - cái sân khấu trọn đời của bà để đánh giấc li b́ trong cơi tu tâm, để bỗng chốc hóa thành trẻ thơ vô tội. Bà chỉ tay ra con đường bao quanh cái thế giới nhỏ nhoi buồn tủi của bà, mà ḷng bà tự hào - trai tráng trong xóm này nên thân nên người đều là những trẻ thơ ngày xưa má giữ, má đút cơm, má dỗ ngủ, bằng cái nghề "đi ở giữ em" của má.

 

Năm 1989, Quận 10 (TP Hồ Chí Minh) tổ chức liên hoan hát ru. Người được giải nhất là một người đàn bà nghèo, cũng giống như bà Trần Thị Ba, sống bằng nghề "thương con nít" nghĩa là đi giữ em: sạch sẽ, trán cao, phúc hậu, chất phác - những đức tính của nghệ sĩ hát ru! Chỉ phải tội: Đất xấu làm hại kiếp hoa. Số nghèo làm hại con nhà thông minh. Đó là lần đầu tiên bà cầm micro, nhưng chẳng có chút ǵ ngượng nghịu, người bà lắc lư theo nhịp vơng, dây micro đă hóa thành một đầu vơng. Bà như ru cho nhân t́nh thế thái - bà ru, bà ru... đó nghèo đây cũng phận nghèo, đôi ta như bọt với bèo thương nhau. Bà ru như cơn gió tốc mái tranh nghèo, như con sóng xô chiếc xuồng của bà lật úp, bà như đang nhóm lửa, bà săn sóc ngọn lửa ấm, bà nựng nịu những trẻ thơ, bà dỗ dành, bà cười thật đôn hậu với những kẻ mới chào đời c̣n đang bị chói ánh sáng của trần gian. Bà diễn tả xuất thần dù bài ca của bà có thể bà đă hát bằng cả cuộc đời bà đă sống.

Khi công bố kết quả bà đoạt giải nhất, hàng trăm nam nữ thanh niên được bà ru trong "chiếc nôi" bên cạnh nhà hát Ḥa B́nh hiện đại đứng cả lên vỗ tay hoài. Họ vừa khám phá một điệu đời của t́nh mẹ chăng? Người nhận giải nh́ là cô sinh viên sư phạm, đẹp, thùy mị, tóc dài, mí mắt óng ánh nhũ bạc. Thật cảm động biết bao và cũng chẳng khó lư giải chút nào.

Những người sưu tầm dân ca đă t́m thấy từng cụm hát ru, mà các bà mẹ đă xâu lại như xâu chuỗi ngọc, chuỗi ngọc cho ḷng hiếu thảo với cha mẹ, chuỗi ngọc cho ḷng biết ơn cội nguồn, cho nhân nghĩa ở đời; chuỗi ngọc để người yêu tặng người yêu...

Trên đất nước chúng ta, tiếng chị ru em, cha mẹ ru con, ông bà ru cháu... vẫn thảnh thót trong phum sóc, bản làng, vẫn mùi mẫn trong xóm vườn sầm uất hay ở một làng chài ven sông. Có thể trẻ thơ những nơi ấy thiếu thốn mọi bề, nhưng tiếng hát ru - phần thưởng quư báu của ông bà cha mẹ dành cho - các cháu ta không thiếu. Chúng ta cũng ước mong sao, hễ là trẻ thơ th́ dù ở nông thôn hay thành thị, đều được hưởng tiếng hát ru của mẹ vất vả làm lụng; chiều xuống, trong mỗi gia đ́nh đều âm vang tiếng hát ru con. Giờ phút sắp hết của một ngày là giờ đứa trẻ được gần mẹ, nô đùa với mẹ, cũng là giờ người mẹ được hạnh phúc gần con, được hát, được nựng con, được truyền tín hiệu đặc biệt từ ḷng nhân ái, từ đức tính cao cả của người mẹ, và của tất cả những người ruột thịt trong gia đ́nh.

LÊ GIANG

 

 

Sưu Tầm Tài Liệu và Web Design

  Hà Phương Hoài

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hoàng Vân

Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Julia Nguyễn
Xin vui ḷng liên lạc với  Trang Chủ về tất cả những ǵ liên quan đến trang web nầy
Copyright © 2003 Trang Ca Dao và Tục Ngữ
Last modified: 08/11/13