Home T́m Ca Dao Diễn Đàn T́m Dân Ca Phổ Nhạc T́m Câu Đố T́m Chợ Quê Góp Ư Nghe Nhạc English

Thư Mục

 
Lời Phi Lộ
Lời Giới Thiệu
Cách Sử Dụng
Dẫn Giải
Diêu Dụng
 
Ẩm Thực
Cảm Nghĩ
Chợ Quê
Cội Nguồn
Cổ Tích
Lễ Hội
Lịch Sử
Ngôn Ngữ
Nhân Vật Nữ
Nhạc Cụ Việt Nam
Phong Tục Tập Quán
Quê Ta
Tiền Tệ Việt Nam
Tiểu Luận
Văn Minh Cổ
Vui Ca Dao
 
Trang Nhạc Dân Ca
 
Liên Mạng Thành Viên
Trang Chủ
Hồng Vũ Lan Nhi 1 & 2
Phong Thủy HKH
 

 
 

 

 
 

Văn hóa trầu cau


Ngày xưa ở quê, bà ngoại tôi ăn trầu bỏm bẻm, có cả ống "ngoáy" trầu bằng "túc súng” vàng tươi, bà vừa têm trầu, rồi để vào cối giă nhỏ rất "điệu nghệ” tôi nh́n mà phát thèm. Có một lần bà đi vắng, tôi cũng bắt chước làm thử xem "nó" ngon tới mức nào! Ư trời ơi! Lần đó tôi bị "say máu ngà" mới biết cái vị cay nồng từ thuở hồng hoang của ông cha c̣n măi ngân nga.

 

Lớn lên tôi đi học đàn, lại mê bài "Sự tích trầu cau” của Phan Huỳnh Điểu, nói về ḷng chung thủy của con người hay quá… tôi định viết cái ǵ đó, nhưng không dám , cho tới bây giờ cũng chỉ ngồi ghi lại vài kỷ niệm về chuyện trầu cau, để nhớ ngoại thôi... Khi học văn hóa, tôi gặp bài “Việt Nam phong tục” của Phan Kế Bính có đoạn "Trầu cau là đầu các sự lễ nghĩa, phàm việc tế tự tang ma, cưới xin, việc ǵ cũng lấy miếng trầu làm trọng". Đúng như cự Phan đă nói, ăn trầu là một phong tục của người Việt ta, từ lễ hỏi gọi là: "ăn trầu, uống rượu” ... Rồi ngày cưới, rước dâu về, cũng che tấm vải để hai đứa nó "giở mâm trầu” coi có "hên" hay không… Từ đó tôi mới biết câu tục ngữ: "Miếng trầu là đầu câu chuyện".

Ngoài ra ăn trầu c̣n giữ được men răng, răng lại bền, ít bị sâu răng... ăn trầu ngày xưa, cũng như hút thuốc và uống trà vậy. Nó phổ biến và “trịnh trọng" đến nỗi xem ai đó ăn trầu, ta cũng phán đoán được tính t́nh của họ :

"Thân em như miếng cau khô,
Người thanh ham mỏng, người thô ham dầy".

Từ chuyện ăn trầu sinh lễ nghĩa, có khi c̣n vươn xa như một h́nh tượng nghệ thuật, có một ông vua trong thần thoại đă từng t́m được vợ ḿnh sau cơn binh lửa qua miếng trầu têm h́nh con chim phượng.

Cau trầu c̣n biểu đạt t́nh yêu nam nữ một cách rất tinh tế và ư nhị, mượn chuyện trầu cau, chàng trai bóng gió:

"Nhà em đất tốt trồng cau,
Cho anh trồng ghé bụi trầu gần bên” .

Hoặc thân thiện hơn:

“Trầu xanh, vôi đỏ, cau vàng,
Cơi trầu bịt bạc, thiếp mời chàng ăn chung”.

Thiếp mời chàng ăn chung! Sao không mời ăn thứ khác mà lại mời trầu! Ngôn ngữ đó c̣n mang một tín hiệu ǵ đây chăng? Cái vô ngôn ngữ đó, c̣n tiềm ẩn bên trong một mă số… mà người mẹ Việt Nam có kinh nghiệm sống trong cuộc đời đă từng giải mă, nên đă dặn con gái:

“Ví dầu duyên nợ nên chăng,
Làm thân con gái chớ ăn trầu người”.

Người con gái nếu đă nhận trầu của người con trai, coi như đă chấp nhận sự ràng buộc, sự ràng buộc đáng yêu, nhưng kín đáo:

"Đôi ta sang một con đ̣,
Nh́n quanh vắng khách trao cho miếng trầu".

V́ miếng trầu là món quà, biểu lộ t́nh yêu, nên ngại lắm, phải chờ vắng khách mới dám trao cho người yêu. Ăn trầu cũng là một phong tục đậm đà bản sắc dân tộc Việt Nam trên khắp ba miền đất nước. Nhà thơ Nguyễn Bính, trong ngôn ngữ thơ, cũng nhiều lần nhắc đến chuyện cau trầu. Trong hát "ghẹo", ở Phú Thọ cũng từng nhắc đến:

"Có trầu, mà chẳng có cau,
Làm sao cho đỏ môi nhau th́ làm".

Làm sao cho đỏ môi nhau, câu hát táo bạo thật, chuyện "ấy” họa có trời mới biết...

Trong cuộc sống sinh động ngày nay, chuyện cau trầu, chỉ c̣n chăng ở miền thôn dă... Riêng tôi thấy ai ăn trầu, lại nhớ chuyện ngày xưa... thuở ngoại tôi ghiền trầu, tôi chạy mua cau, mua cau hoài ở nhà một cô gái xóm trong, c̣n một chút nữa là tôi "mọc rễ " ở đó luôn rồi .

Chuyện cau trầu, đối với tôi chỉ c̣n trong kỷ niệm mà thôi.

Thanh Tâm (Báo Bạc Liêu

 

Sưu Tầm Tài Liệu và Web Design

  Hà Phương Hoài

Kỹ Thuật Truy Tầm

Hoàng Vân

Sưu tầm Nhạc Dân Ca

Julia Nguyễn
Xin vui ḷng liên lạc với  Trang Chủ về tất cả những ǵ liên quan đến trang web nầy
Copyright © 2003 Trang Ca Dao và Tục Ngữ
Last modified: 04/20/14